Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘văn hóa dân gian’

Bảo tồn tranh Đông Hồ bằng phòng trưng bày?
– Khu bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ rộng hơn 5.000 m2 vừa khánh thành tưởng chừng đem lại sức hồi sinh mới cho dòng tranh đang dần mai một. Nhưng công cuộc bảo tồn có phải chỉ là chuyện xây dựng một phòng trưng bày!Mừng vì đã có nơi để lưu giữ

w400xh268__229afa20311696b2fa48293b6a22e00f
Nhà bảo tồn tranh Đông Hồ

Ngày 25/7, cụ Nguyễn Đăng Chế, một trong những nghệ nhân hiếm hoi còn lại của làng Đông Hồ (Thuận Thành, Bắc Ninh), đã khai trương Trung tâm giao lưu văn hóa dân gian tranh Đông Hồ. Ngoài ý nghĩa tôn vinh dòng tranh, trung tâm còn mong muốn là nơi tập trung đầy đủ nhất những cứ liệu lịch sử, sản phẩm hiện tại, quy trình sản xuất… của làng nghề danh tiếng.

Khu bảo tồn gồm 3 ngôi nhà xây theo lối cổ được cụ phân chia rất rành mạch. Phòng đầu tiên ghi dấu tất cả những chứng tích còn lại của dòng tranh. Cụ để trang trọng trong tủ kính hơn 100 bản khắc gỗ cổ có tuổi từ 60-100 năm do cha ông truyền lại, 6 bộ tranh cổ đã mất mất ván khắc trong đó quý giá nhất là bộ tranh Thạch Sanh ước chừng khoảng 100 năm. Ngoài ra còn khoảng hơn 170 đề tài tranh khác nhau, sưu tập gần như trọn vẹn những đề tài do các nghệ nhân sáng tạo trong suốt lịch sử của làng.

Kế bên là phòng trưng bày tất cả các sản phẩm hiện tại do gia đình cụ hiện đang sản xuất cùng với những sản phẩm vừa được phục chế. Trong không gian tràn ngập các khung tranh cũ mới, người xem phải thật tinh ý mới nhận diện được đâu là giá trị xưa cũ, đâu là xu hướng phát triển tranh mới.

Căn phòng còn lại rộng 250m2 là nơi bày bán tất cả các sản phẩm từ tranh, ván khắc dương bản, giấy dó… để phục vụ du khách. Điểm nhấn đặc biệt là những khu sản xuất xen kẽ từ lúc phết hồ điệp lên giấy dó, phơi giấy đến in bản nét, in màu.

Cụ Nguyễn Đăng Chế thừa nhận không thể duy trì trung tâm nếu không kết hợp giữa văn hóa-du lịch, kết hợp giữa trưng bày và bán sản phẩm. Điều vui mừng hơn cả là đã có được một nơi để lưu giữ những giá trị của cha ông bao đời. Hàng ngày cụ tự hào đón các lớp trẻ tới chiêm ngưỡng ngắm tranh, tự hào khi cuốn sổ cảm tưởng trăm trang chẳng mấy chốc mà đầy những suy nghĩ, trầm trồ của con cháu.

Nhưng lòng nghệ nhân vẫn còn những suy tư, trăn trở…

Giữ trong dân mới mong lâu bền

tranh Đông Hồ được bày bán trong nhà sách

tranh Đông Hồ được bày bán trong nhà sách

 

Cái nuối tiếc lớn nhất của cụ là cảnh nhộn nhịp xưa kia ở bến thuyền sông Đuống để mua tranh đi bán khắp nơi mỗi dịp Tết về. Giờ trong làng chỉ còn 3 nhà sản xuất tranh, phần lớn dân làng chuyển sang nghề làm hàng mã đang buổi ăn nên làm ra.

Cụ cũng chưa vui vì con cháu đến thăm khu trưng bày cũng chỉ để thỏa lòng hiếu kì về một loại tranh mà người ta hay nói, ngắm tranh gà lợn với mảng màu tươi sáng dường như cho vui con mắt. Cụ muốn ít ra người trẻ đến đây phải hiểu được ý nghĩa, mong ước giản dị người xưa muốn gửi gắm vào từng bức tranh. Người trẻ nên hiểu giá trị tranh Đông Hồ so với giá trị của dòng tranh dân gian khác như tranh Kim Hoàng (Hà Tây), tranh làng Sình (Huế). Còn biết được thêm được lịch sử làng nghề thì tốt hơn nữa.

Hôm khai trương trung tâm, các anh ở bên tỉnh có về. Các phòng, sở văn hóa có mặt đầy đủ, cụ lại được sở Khoa học Công nghệ tài trợ để mở hội thảo khoa học bàn về bảo tồn tranh. Bên tỉnh ủy, sở văn hóa rất ủng hộ cụ mở trung tâm, coi đây là một dấu mốc để bảo tồn. Nhưng cụ nghĩ: nếu có một phòng trưng bày để lưu giữ ván khắc, sản phẩm tranh thì anh chỉ giữ được phần xác mà không có phần hồn, nó không khác một bảo tàng lưu giữ hiện vật là mấy.

Cái gì của dân gian thì phải trả về trong dân thì nó mới thực sự sống. Cụ mong muốn tranh Đông Hồ trở lại trong nếp nghĩ, nếp sinh hoạt của người dân. Giữ trong nếp sống của dân thì mới mong được lâu bền.

w400xh268__6b587b13858363fb82aed56139c4133a w400xh268__cb9abc53ee04a69457a0c9e5f8117a46
Các công đoạn in tranh Đông Hồ

Vietnamnet

 

MỤC LỤC – HỘI HỌA & ĐIÊU KHẮC

Advertisements

Read Full Post »