Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘trang trí biểu tượng’

Tìm hiểu trang trí biểu tượng trên gốm sứ TQ – 11: Quả đào, quả phật thủ.

Quả đào là biểu tượng ưa thích của người Hoa về sự trường tồn (thọ). Sự kết nối về biểu trưng này có lẽ bắt nguồn từ câu huyện thần thoại của Lão giáo nói về các quả đào tiên được trồng trong vườn của Tây Vương Mẫu -Xi Wangmu (Queen mother of the west). Cứ mổi 6000 năm trong ngày sinh nhật của bà, Tây Vương Mẫu lại tặng các vị khách trên thiên đình những quả đào tiên này. Những chuyện thần thoại nổi tiếng khác có gắn kết với biểu trưng “thọ” là về vị tiên nữ Ma Cô – Magu (麻姑)và tiên nam Đông Phương Sóc – Dongfangshuo (東方朔). Nhưng vị tiên nổi tiếng nhất biểu tượng cho “thọ” chắc chắn phải là Thọ Tinh – Shouxing (寿星), ông “thọ” thường được vẽ cầm trên tay một quả đào lớn. Cùng với hai vị thần tiên khác là Phúc Tinh và Lộc Tinh (Fuxing (福星) và Luxing (禄星)), họ gói trọn các ước muốn của người Hoa từ thời xa xưa về hạnh phúc, bổng lộc tài sản và trường thọ.

Bình thời Thanh - Ung Chính, men trắng vẽ men lam, motif 9 quả đào. 9 (cửu) phát âm giống jie có nghĩa là lâu dài.

Bình thời Thanh - Ung Chính, men trắng vẽ men lam, motif 9 quả đào. 9 (cửu) phát âm giống jie có nghĩa là lâu dài.

Thọ tinh quân tay cầm một quả đào.

Thọ tinh quân tay cầm một quả đào.

Một đồ án trang trí được ưa chuộng là sự kết hợp quả đào và những con dơi (biểu tượng cho hạnh phúc) để chuyển tải mong ước về hạnh phúc và sống thọ. Một quả đào được vẽ bao quanh bởi 5 con dơi chuyển tải ý nghĩa của 5 điều chúc phúc cho con người: sống thọ, giàu có, sức khõe, danh giá và một cái chết an lành. Những trang trí có quả đào khác là Thọ Sơn Phúc Hải – shou san fu hai (Longevity like the mountain, happiness boundless as the sea – ví dụ có trong bài biểu tượng về con dơi) và Tam Đa – san duo (ba điều dư dật – three abundances).

Một tiêu bản khác với 5 điều chúc phúc đại diện bởi 5 con dơi vẽ bao quanh Thọ Tinh cưởi hạc tay cầm quả đào.

Một tiêu bản khác với 5 điều chúc phúc đại diện bởi 5 con dơi vẽ bao quanh Thọ Tinh cưởi hạc tay cầm quả đào.

Tam Đa có nghĩa là ba điều dư dả : nhiều con trai, hạnh phúc/của cải và sống thọ. Trong mô típ ở trên, quả lựu với thuộc tính có nhiều hạt đại diện cho sự sinh sôi nảy nở, phúc/lộc được đại diện bởi con dơi và quả phật thủ (mà phát âm nghe giống như phúc thọ – fu shou)

peach-4  peach-5

Quả phật thủ có tên như vậy vì trông giống bàn tay của đức Phật và trong tiếng Hoa cũng vậy: foshao (佛手). Nó biểu tượng cho phúc, thọ.

finger citron = phật thủ; motif phật thủ trên đĩa thời kỳ giửa Minh.

finger citron = phật thủ; motif phật thủ trên đĩa thời kỳ giửa Minh.

KhanhHoaThuyNga

 

MỤC LUC – SƯU TẦM GỐM SỨ TRUNG HOA – KIẾN THỨC

Advertisements

Read Full Post »

Tìm hiểu trang trí biểu tượng trên gốm sứ TQ – 1: Tre – trúc

Tre trúc có mặt khắp nơi ở TQ. Măng tre là một món ngon và vỏ của nó cùng với thân tre có thể dùng để sản xuất giấy. Thân tre cũng rất thích hợp làm các sản phẩm nội thất và các dụng cụ khác nhau. Thời cổ xưa, pháo được làm bằng tre để có tiếng nổ đanh hơn vào những dịp đầu xuân hoặc lễ hội nhằm xua đuổi tà ma. Điều này giải thích cho việc ra đời của cụm từ zhu bao pin an (竹报平安), nôm na có nghĩa tre trúc mang lại bình an. Ngày nay ý nghĩa này được chuyển tải bằng hình ảnh một đứa bé đang đốt pháo.

Vì đặc tính dẽo dai và khã năng giử được sự xanh tươi và vẩn phát triển qua mùa đông mà nó cũng là biểu tượng của sự trường tồn (longevity). Trúc cùng với cây thông và trái đào là “ba người bạn trong mùa đông”, tượng trưng cho tình bạn keo sơn vĩnh cửu và sức mạnh trong gian khó.

Văn tự tiếng Hoa của từ trúc là zhu(竹)đọc đồng âm với “chúc” (祝 ). Thông thường khi được sắp đặt với các biểu tượng khác về trường thọ hay hạnh phúc là để chuyển tải một thong điệp chúc tụng các điều này một cách tượng trưng. Như vậy, trúc cộng với chim tước (paradise flycatcher) là để chúc người nhận sống thọ; tương tự trúc cùng với cây thông, nấm linh chi, hoa thủy tiên, .v.v. là để chúc thọ.

bamboo on ceramics

Hình 1: Bình triều đại Hồng Võ – Nhà Minh với motif trang trí tre trúc.

Hinh2: Trúc, chim tước, hoa mẫu đơn, đá để chúc Phúc – Thọ

Hình 3: Trúc và chim cút tượng trưng cho lời chúc bình an – an khang. Chim cút khi phát âm bằng tiếng Hoa đồng âm với từ  mang nghĩa an khang.

hình 4: Bình men lam thời Khang Hy với motif trang trí ” Ba người bạn của mùa đông”

KhanhHoaThuyNga

MỤC LUC – SƯU TẦM GỐM SỨ TRUNG HOA – KIẾN THỨC

Read Full Post »