Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘thời Lý’

PHẦN GIỚI THIỆU KIẾN THỨC MỸ THUẬT VIỆT NAM

KỶ NIỆM THĂNG LONG 1000 NĂM

Đón chào Thăng Long 1000 năm tuổi . Blog Khanhhoathuynga và Diễn Đàn Sưu Tầm hân hạnh giới thiệu đến các bạn những tư liệu mỹ thuật qua các triều đại Lý , Trần , Lê , Tây Sơn , Nguyễn . Để các bạn tham khảo và nghiên cứu , hỗ trợ kiến thức sưu tầm của các bạn .

Các tư liệu trên đều do bạn Đức Chính sưu tập và cung cấp cho Blog và diễn đàn . Thay mặt Bạn đọc xin chân thành cảm ơn Bạn Đức Chính .

Việc sử dụng lại các tư liệu trên , xin vui lòng liên hệ :

<ducchinhfriends@yahoo.com.vn>


Các  bài đã đăng :

*GIỚI THIỆU KIẾN THỨC MỸ THUẬT VIỆT NAM

*Mỹ Thuật Thời Lý

*Nghệ Thuật Kiến Trúc Thời Lý

*Nghệ Thuật Điêu Khắc Thời Lý

*Nghệ Thuật Trang Trí Gốm Thời Lý

*Mỹ Thuật Thời Trần

*Kiến Trúc Phật Giáo Thời Trần

*Nghệ Thuật Điêu Khắc Thời Trần

*Nghệ Thuật Trang Trí Gốm Thời Trần

*Mỹ Thuật Thời Lê

*Mỹ Thuật thời Tây Sơn

*Nghệ Thuật Kiến Trúc Thời Tây Sơn

*Hệ Thống Tượng Ở Chùa

*Mỹ Thuật Thời Nguyễn

*Nghệ Thuật Kiến Trúc Thời Nguyễn

*Lăng Tẩm Các Vua Nhà Nguyễn

Advertisements

Read Full Post »

MỤC LỤC – KIẾN THỨC MỸ THUẬT VN KỶ NIỆM THĂNG LONG 1000 NĂM


Read Full Post »

PHẦN GIỚI THIỆU KIẾN THỨC MỸ THUẬT VIỆT NAM

KỶ NIỆM THĂNG LONG 1000 NĂM

Đón chào Thăng Long 1000 năm tuổi . Blog Khanhhoathuynga và Diễn Đàn Sưu Tầm hân hạnh giới thiệu đến các bạn những tư liệu mỹ thuật qua các triều đại Lý , Trần , Lê , Tây Sơn , Nguyễn . Để các bạn tham khảo và nghiên cứu , hỗ trợ kiến thức sưu tầm của các bạn .

Các tư liệu trên đều do bạn Đức Chính sưu tập và cung cấp cho diễn đàn . Thay mặt Diễn Đàn xin chân thành cảm ơn Bạn Đức Chính .

Việc sử dụng lại các tư liệu trên , xin vui lòng liên hệ :

<ducchinhfriends@yahoo.com.vn>


MỸ THUẬT THỜI LÝ

MỸ THUẬT THỜI LÝ

Cuối thế kỷ thứ 10 , nước ta thoát ách đô hộ phương Bắc .trải qua hai triều Đinh , Lê thống nhất nước nhà và chống tái ngoại xâm , đến thời lý , nghệ thuật phát triển thăng hoa với bản sắc riêng nhằm hóa giải những ảnh hưởng cuả văn hóa Trung Hoa.

Hai triều Đinh , Lê đã tạo dựng một nhà nước có chủ quyền .Triều Lý nắm quyền có ý thức phục hưng văn hóa dân tộc trên tinh thầncó sự giao thoa với văn hóa Chăm-Ấn đã tạo cơ sở cho nghệ thuật tạo hình phát triển.Thêm vào đó , việc Phật Giáo trở Quốc Giáo, tăng lữ có vị trí tinh thần trọng yếu đạo Phật được phổ cập đã là nhân tố tác động vào hướng phát triển và phong cách nghệ thuật . Việc nước Đại Việt độc lập , tự chủ, đủ sức mạnh chống ngoại xâm, trải qua nhiều năm thái bình thịnh vượng cũng có tác động không nhỏ .

Nhà Lý ( Lý triều ) còn được gọi lànhà Hậu Lý( để phân biệt nhà Tiền Lý của Lý Nam Đế )là một triều đại phong kiến trong lịch sử Việt Nam , bắt đầu khi vua Thái Tổ lên ngôi tháng 10 âm lịch năm 1009 sau khi giành quyền lực từ tay nhà Tiền Lê và chấm dứt khi vua Lý Chiêu Hoàng ,khi đó mới 8 tuổi bị ép thoái vị để nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh vào năm 1225 – tổng cộng là 216 năm.Quốc hiệu Đại Việt của Việt nam có từ tháng 10 âm lịch năm 1054 khi vua Lý thánh Tông lên ngôi . Ở thời này có sự kiện đáng nhớ là việc dời  đô Hoa Lư, một nơi xa đồng bằng Bắc Bộ , thưa dân , hiểm trở ra Đại La , rồi đổi tên là Thăng Long theo hình tượng con rồng , một hình tượng đặc thù của thời này. Quốc hiệu Đại Việt cũng được đặt ở thời kỳ này.

Từ đời Lý,nho giáo bắt đầu có địa vị trong xã hội.Tuy thế ,chế độ giáo dục và thi cử theo tinh thần nho giáo cũng chỉ mới bắt đầu . Số nho sĩ được tạo ra hãy còn quá ít , Phật giáo vẫn chiếm ưu thế và các nhà sư vẫn giữ vai trò quan trọng trong xã hội.

Phật Giáo : Phật Giáo được truyền bá rộng rãi trong quần chúng và có dấu ấn lên mọi sinh hoạt văn hóa . Nhà vua và tầng lớp quý tộc rất tôn sùng đạo Phật .Tất cả tám đời vua nhà Lý, vua nào cũng sùng tín đạo Phật .

Người khởi đầu nhà Lý là Lý Công Uẩn. Trong thời đại của vương triều này,lần đầu tiên nhà Lý đã giữ vững được chính quyền một cách lâu dài đến hơn hai trăm năm , khác với các vương triều cũ trước đó chỉ tồn tại hơn vài chục năm, ngoài ra nhà Lý còn bảo toàn và mở rộng lãnh thổ của mình . Trong nước , mặc dù các vua đều sung đạo Phật , nhưng ảnh hưởng của Nho Giáo đã bắt đầu lớn dần ,với việc mở trường đại học đầu tiên là Văn Miếu (1070) và Quốc Tử Giám (1076) và các khoa thi  để chọn người hiền tài không có nguồn gốc xuất  thân là  quý tộc ra giúp nước . Khoa thi đầu tiên được mở vào năm 1075 .Về thể chế chính trị , đã có sự phân cấp quản lý rõ ràng hơn và sự cai trị đã dựa nhiều vào pháp luật hơn là sự chuyên quyền độc đoán của cá nhân . Sự kiện nhà Lý chọn thành Đại La làm thủ đô ( sau là Thăng Long tức là Hà Nội ngày nay )đánh dấu  sự cai trị dựa vào sức mạnh kinh tế và lòng dân hơn là sức mạnh quân sự để phòng thủ như các triều đại trước.

MỤC LỤC – KIẾN THỨC MỸ THUẬT VN KỶ NIỆM THĂNG LONG 1000 NĂM



Read Full Post »

PHỤ BẢN : GỐM MEN NÂU ĐỜI LÝ

Click trên đường dẫn để xem hình ảnh trong  file pdf này:

HinhDoGomCoVanHoaThuanViet_P2

Bài viết về Ông tổ nghề: LÀNG GỐM CỔ TRUYỀN BÁT TRÀNG

Vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long. Khi ấy ở trường Yên có nghề làm gạch. Một người thợ cả thuộc họ Nguyễn quê ở Vĩnh Linh, Trường Yên (Hoa Lư) đã cắm đất tại Bát Tràng làm nên những viên gạch 30  30  6- 7 cm, những viên gạch đó đã được làm bằng đất sét chịu lửa đun ở nhiệt độ cao, nó cũng là những viên gạch được xây nền móng của những cung điện Hoàng thành. Nếu có dịp đến thăm chúng ta sẽ thấy có móng nhà dài trên 20m cao từ 0,7 – 1m, rộng trên 60cm, với hai lượt gạch át Tràng được xây dựng đều đặn, thẳng thắn, cho đến nay không một chút rêu phong, đó chính là gạch Bát Tràng.

Hầu hết những di sản văn hóa của nước ta đều có mặt gạch Bát Tràng, từ Văn Miếu, đền Cổ Loa, đền Gióng đến các cung điện lăng tẩm của Huế… và các vùng nông thôn miền Bắc thì đình, chùa và các nhà khá giả đều xây gạch Bát Tràng.

Theo lệnh vua, 12 cụ từ làng Bạch Bát – Bồ Xuyên đã đến Bát Tràng xây dựng những mái lò làm gốm phục vụ cho cung đình và dân sinh. Những người ở Bồ Bát và Trường Yên đã thống nhất và đặt tên làng chính thức là Bát Tràng, lấy tên người có công đầu là người họ Nguyễn ở Trường Yên (Nguyễn Linh Tràng), đến nay dân làng còn ghi nhớ.

Tên làng Bát Tràng được hình thành từ thời Lý, Trần. Khi đem quân đi đánh giặc vua Trần Nhân Tông đã chỉ vào làng Bát Tràng lúc ấy trên bến dưới thuyền và nhộn nhịp và phán rằng: “Đây là bến sông làng Bát.

Hàng gốm Bát Tràng phát triển mạnh mẽ ở thời kỳ Trần Lê, không những người được người trong nước ưa chuộng mà còn là mặt hàng bán ra các nước như: Nhật Bản, Inđônêxia, Hàn Quốc… Gốm Bát Tràng còn được coi là một cống phẩm qúy của Việt nam với các triều Nguyên, Minh.

Hiện nay những sản phẩm ấy còn được lưu giữ trong Bảo tàng Lịch sử, ngay trên quê hương làng gốm và một số làng xã lân cận.

Là mặt hàng qúy vì nó làm bằng bàn tay, khối óc của người thủ công – từ tạo hình, tạo dáng, đến nét vẽ khắc hoa văn,các loại men từ men đàn, men rạn, men ngà, men lam, men búp dong… được nung ở nhiệt độcao, gốm không bị ngấm nước, men không bịthời gian làm mòn. Một tiến sĩ người Mỹ chuyên gia nghiên cứu về gốm sứ, sau khi làm việc gần 3 tháng với các thợ giỏi của Bát Tràng và khi nghiên cứu các đặc tính riêng của gốm Bát Tràng đã kết luận: “Gốm Việt nam thuộc nhóm I của thế giới và gốm Bát Tràng đứng đầu ở nhóm I đó” (Tiến sĩ F.MooooNey).

Những người thợ gồm Bát Tràng hiệnnay được kế thừa đầy đủ nhất những bí quyết, những nét tinh hoa của ông cha để lại. Họ được sự hỗ trợ của khoa học kỹ thuạt mới, họ được xã hội qúy trọng và nâng đỡ trên nhiều mặt để phát huy hết những khả năng của mình.

Gốm Bát Tràng ngày nay đã được phát triển thành cả xã và cả một vùng, gần chục nghìn gia đình đang chuyên sống bằng nghề gốm và phục vụ cho nghề gốm. Mỗi buổi sáng hàng vạn lao động ở khắp vùng đến làm việc tại các xưởng gốm Bát Tràng, Kim Lan, Giang Cao,Xuân Quan… Không khí lao động thật nhộn nhịp, vui vẻ.

Do đất chật người đông, gốm Bát Tràng phải đưa một số xưởng gốm hiện đại tới Hưng Yên, Quảng Ninh… để sản xuất, những xưởng này cũng thu hút, tạo công ăn việc làm cho hàng trăm lao động địa phương.

Đến xóm ngõ nào trong làng chúng ta cũng thấy hàng trăm mẫu gốm tinh xảo, nhiều loại men mới được nghiên cứu thành công. Men ngọc, men ngà, men búp dong là loại hàng phổ biến (xưa kia là loại qúy hiếm). Men rạn đủ kiểu màu thật là tinh xảo. Men hồng, kết tinh, đá nâu đen, thô.. đã được đưa vào sản xuất hàng loạt.

Ngoài những tiến bộ về men, về tạo hình, về chất liệu, về tay nghề thì một bước nhảy vọt của làng gốm đó là thay lò than bằng lò ga, tuy giá thành cao hơn nhưng số lượng hàng thu được nhiều hơn và chất lượng lò ga là hơn hẳn, giúp cho người thợ sản xuất được mặt hàng đa dạng hơn, đáp ứng được những yêu cầu cao của khách hàng, giảm ô nhiễm môi trường. Nhờ chất lượng ngày càng tốt nên khách hàng quốc tế và trong nước đều ưa thích, từ các nước châu Á, đến châu Âu, châu Mỹ, châu Đại dương đều có hợp đồng mua bốm Bát Tràng. Tính ra mỗi năm Bát Tràng xuất khẩu từ 400 – 500 Container , ước tính khoảng 4-5 triệu đô la Mỹ. Hiện nay các nước Pháp, Mỹ, Đức.. đều có các Công ty mua hàng Bát Tràng. Ngày nay ấm chén bát đĩa của Bát Tràng vừa đẹp vừa bền, có thể cạnh tranh trong và ngoài nước với giá cả phải chăng.

Do sản xuất phát triển, đời sống của nhân dân được nâng cao – nhà cửa hầu hết khang trang, các tiện nghi sinh hoạt đều có. Các hoạt động khuyến học, khuyến nghề được chú ý, nhất là khuyến học đã đi đầu trong Thành phố từ chỗ có 70, đến nay đã có 132 cháu học sinh giỏi. Về khuyến nghề đã tổ chức cho các cháu học sinh cấp I học vẽ, thi lại, thi vẽ… Các cuộc triển lãm được liên tục tổ chức từ Hà Nội – Đền Hùng – Huế. Đến đâu cũng nhận được sự khen ngợi của Ban Tổ chức, Bằng khen của Bộ Văn hóa, của Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, Hội Văn nghệ dân gian Việt nam… Có bốn nghệ nhân đã được Thành phố công nhận. Hàng chục mẫu hàng được nhận giải thưởng “Ngôi sao Việt Nam” và sản phẩm tinh hoa Việt Nam của Festival Huế 2004.

Những tiến bộ trên là nhờ sự nỗ lực của những người thợ gốm, sự quan tâm của Thành ủy, UBND Thành phố Hà Nội. Đó là một quy hoạch làng nghề đã được UBND thành phố quyết định. Nhờ quy hoạch mà đường sá trong làng, đã được xây dựng rộng rãi, nhà máy nước sắp hoàn thành, công trình điện được cải tạo nâng cấp, 2 bến cảng du lịch và vật tư đang được khẩn trương khảo sát và xây dựng…

Để kết luận, chúng tôi xin trích hai câu thơ mà cụ Vũ Khiêu, giáo sư, anh hùng lao động, giải thưởng Hồ Chí Minh đã tặng nhân dân làng Bát Tràng:

“Gốm Bát Tràng mỹ lệ cao siêu

Người Bát Tràng thông minh tài tú…”.

Lê Văn Cảo

(Tạp chí Thăng Long Hà Nội ngàn năm – Số23/2004)

MỤC LỤC  –  GỐM SỨ CỔ TRUYỀN VN


Read Full Post »