Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘sứ’

Đồ sứ famille rose và một số tên gọi liên quan!
KhanhHoaThuyNga sưu tầm và dịch:

Đồ sứ  famille rose (tiếng Pháp) có nghĩa “dòng hồng” – pink family (tiếng Anh). Men famille rose lần đầu tiên ứng dụng vào đồ sứ vào thới Hoàng Đế Khang Hy (1653 – 1722). Sản phẩm hoàn thiện nhìn lập thể hơn (nổi hơn), đầy màu sắc, thanh lịch và trong sáng. Hầu như mọi chất chứa sắc tố màu tinh túy của thời trước đều được tận dụng, như màu tím, màu đỏ tươi , màu đất son, màu ngọc lục bảo,…

Small cloisonne copper plate (four in a set), L 10cm, H 2 cm. Qianlong period, Qing Dynasty. Collection of the Museum of Macao.

Những đồ sứ xuất khẩu dòng famille rose có chất lượng đẹp nhất đều có niên đại từ thời Ung Chính (1723- 1735). Đa phần những men trong pallete màu thời này có màu mờ đục không trong suốt hoặc hơi đục màu (semi-opaque) và không bị chảy khi nung. Dòng đồ này có tên famille rose từ men có màu hồng là đặc điểm màu chủ đạo trong pallete phối màu. Những màu ý nghĩa khác trong pallete này là màu vàng đục mờ và màu trắng đục không trong.

“Yangcai” (Dương thái)  có nghĩa “men màu ngoại” là một trong những thuật ngữ Trung Hoa dành cho đồ sứ dòng famille rose và từ này đã được dùng dưới thời Càn Long khi nói tới đồ sứ phối màu men theo pallete này. Dưới thời Ung Chính , nó được gọi là “ ruancai” ( soft colors – màu dịu). Fencai (powder colors – phấn thái hay màu bột) là thuật ngữ Trung Hoa vào thế kỷ 19 sử dụng để định nghĩa, phân loại rỏ hơn nhằm đặt tên cho “ đồ sứ trang trí men famille rose trên nền trắng” còn falangcai dung để đặt tên cho cho “ đồ sứ trang trí men famille rose trên nền men màu”.

Fencai Zun with the Pattern of a hundred deer. Qianlong period, Qing Dynasty.

Famille rose – một cách nhìn khác:

Khoảng giữa thế ký 17, tư tưởng Đạo giáo đã khơi dậy hứng thú thời cuối Minh với lối trang trí “năm màu” ngũ thái (wucai) mà sau này được chuyển biến thành những sản phẩm sứ đa sắc chúng ta gọi là “famille verte”, dòng lục, của thời Khang Hy.

Dần dà trong suốt triều đại Mãn Châu Thanh (1644-1911) sự quan tâm đến đồ sứ trang trí màu (thích thú với đồ màu mè) gia tăng. Một trong những động lực gây kích thích là nhu cầu của phương Tây về đồ sứ có thể hòa đồng với đồ lụa thêu đầy màu sắc của Trung Hoa vốn lúc ấy là sự say mê điên cuồng ở Châu Âu và phong cách mỹ thuật Rococo sớm chuộng hoa lá đang trổi dậy ở Pháp cũng là cảm hứng nghệ thuật qua những tiếp cận với Trung Hoa.

Phong cách mới này đòi hỏi màu sắc họa phẩm và  một lối  trang trí phổ thông nhất cho tất cả chúng, những hoa sen lớn màu đỏ và men màu hồng trên nền vàng (gold), đã dẫn đến cái tên famille rose. Theo quan niệm của người Trung Quốc , đa số bây giờ gọi theo cách gọi tên TQ để chỉ màu hay men bột là Fencai.

Link tham khảo một số đồ sứ famille rose triều Thanh:

Famille Rose Porcelain of the Early Qing Dynasty

Famille Rose Porcelain of the Mid-Qing Dynasty

Famille Rose Porcelain of the Late Qing Dynasty

 

MỤC LUC – SƯU TẦM GỐM SỨ TRUNG HOA – KIẾN THỨC

Advertisements

Read Full Post »

Một số Bleu de Hue minh họa tiêu biểu

Dĩa trà Mai Hạc – thơ lục bát chữ Nôm :

”Nghêu ngao vui thú yên hà

Mai là bạn cũ, Hạc là người quen”

Hiệu Ngoạn Ngọc.

Dĩa trà Mai Hạc – thơ ngũ ngôn chữ Hán

”Hàn mai xuân tín tảo

Tiên hạc đáo chi đầu”.

Dĩa trà vẽ mai hạc – không phải kiểu Huế

Theo kiểu Huế nột bộ trà gồm 5 món.

1 dĩa bàn, 3 chén quân(nhỏ), 1 chén tống(lớn) úp lên trên 1 chén quân

(hình lấy trên internet).

Dĩa và chén trà kiểu ”mắt trâu”

vẽ tích Tam Hữu (Tùng- Trúc-Mai).

Tích Gia Long tẩu quốc

Dĩa trà hiệu Ngoạn Ngọc

”Ngư gia độ hoàng gia

Âm tinh ngộ đế tinh”.

Dĩa trà hiệu Nhã Ngọc và chén hiệu Ngoạn Ngọc

”Bình kiều nhân hoán độ

Xanh xuất tiểu châu lai”.

Dĩa trà Phi Minh Túc Thực

Hiệu Chính Ngọc.

Tô chữ Nhật – đồ ngự dụng

vẽ tích Bá Nha-Tử Kỳ, đề bài thơ Nôm:

”Hai gã bạn tri âm

Vui thay một khúc cầm

Non cao cùng nước biếc

Rằng để ít ai ngâm”.

db_57121

Bát điếu Bleu de Hue

5 hình bên dưới mô tả chi tiết bát điếu này

 

MỤC LUC – SƯU TẦM GỐM SỨ TRUNG HOA – KIẾN THỨC

 

Read Full Post »

NGƯỜI MỸ VIẾT VỀ GỐM SỨ VIỆT NAM.

Dưới đây là bảng tin đăng tải trên Website của Washington Oriental Ceramic Group ngày 15/1/2009 để chuẩn bị cho cuộc hội thảo dự kiến tổ chức vào ngày 7/3/2009 tại tư dinh ngài Dan và phu nhân Magarett Sullivan vê đề tài “gốm sứ trong khu vực Đông nam Á và con đường tơ lụa hải hành”. Nôi dung như sau:

“ Truyền thống văn hóa và mỹ thuật của Viẹt Nam bắt đầu định hình từ cách đây 7000 năm có thể liệt kê như bằng chứng hiện diện của các trống đồng và đồ gốm sứ được phủ men và nung ở nhiệt độ cao có chất lượng tốt sản xuất kể từ Thế kỷ 11. Sau khi thoát khỏi sự đô hộ của Trung Hoa, những người thợ gốm ở miền bắc Việt Nam đã phát triển hàng hóa gốm sứ mang sắc thái dân tộc rõ nét. Đồ gốm cổ trong các triều đại Lý , Trần (1009 – 1400) được phát hiện trong thập niên đầu tiên của thế kỷ 20 khi phá dỡ các lăng mộ tại tỉnh Thanh Hóa, đông nam Hà Nội để xây dựng đường hỏa xa. Những đồ gốm phủ men đơn sắctrong thời kỳ này có khuynh hướng tối thiểu hóa việc thiết kế trang trí ( ít họa tiết, chạm khắc) và hầu như tạo được dáng vẻ tân kỳ khi thưởng lãm. Hàng ngàn hiện vật thời Lý – Trần đang được lưu giữ tại các viện bảo tàng ở Bỉ (Belgium), cũng như tham gia vào nhiều bộ sưu tập trong thời kỳ thuộc địa Pháp trước Chiến tranh thế giới lần thứ hai.

Kể từ thế kỷ 13 – 14, khi đồ gốm Việt Nam bắt đầu cạnh tranh với hàng hóa xuất khẩu Trung Hoa trên thị trường quốc tế thì mới có ảnh hưởng từ việc du nhập thêm kỹ thuật và phong cách Trung Hoa. Sứ thanh lam (blue and white stoneware) Việt Nam cạnh tranh rất cao, đặc biệt trong khu vực bán đảo Đông nam Á. Đồ gốm miền bắc VN trong thời kỳ này, cũng như Trung Hoa, cũng thể hiện ảnh hưởng của Hồi giáo,điển hình như những mâm khay lớn của chúng.

Đồ sứ thanh lam đẹp có chất lượng ở thế kỷ 18 -19 được gọi là Bleu de Hue được sản xuất tại các lò gốm ở miền nam TQ để xuất khẩu cho thị trường cao cấp tại VN. Những trang trí tao nhã của chúng nguyên thủy là của các họa sĩ Việt Nam và được thợ gốm Trung Hoa sao vẽ lại trên gốm.”

Source: http://www.washingtonocg.org/news/

Hình minh họa Bleu de Hue – triều Nguyễn TK 19

picture1a

picture3a

picture7a

MỤC LỤC  –  GỐM SỨ CỔ TRUYỀN VN

Read Full Post »