Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘sơn mài’

Hồi sinh pháp lam Huế

Pháp lam mới được anh Triết và cộng sự làm ra dựa trên nguyên gốc pháp lam cũ ở lăng Minh Mạng. Ảnh: NGUYÊN LINH

Pháp lam mới được anh Triết và cộng sự làm ra dựa trên nguyên gốc pháp lam cũ ở lăng Minh Mạng. Ảnh: NGUYÊN LINH

Ngoài trùng tu di tích, kỹ nghệ pháp lam còn có giá trị trong nghệ thuật trang trí tranh, phù điêu. Pháp lam cùng với gốm và sơn mài là ba nghề được chọn tôn vinh tại Festival nghề truyền thống Huế năm 2009.

Đây là một nghề độc đáo bởi chỉ có ở Huế. Tuy nhiên do biến động lịch sử, pháp lam đã thất truyền gần 200 năm. Thời gian thất truyền quá lâu, ngay cả người dân Huế cũng cảm thấy xa lạ.

Gần 200 năm thất truyền bí ẩn

Pháp lam là kỹ thuật tráng men nhiều màu lên cốt đồng đỏ và nung chín tạo nên tác phẩm mỹ thuật hay chi tiết trang trí trong kiến trúc với họa tiết rực rỡ màu sắc.

Sản phẩm pháp lam đầu tiên trên thế giới được biết đến từ thế kỷ 13 trước Công nguyên khi thợ kim hoàn vùng Mycenaean (Hy Lạp) tráng men thủy tinh trên khuyên tai bằng vàng.

Ở Việt Nam, kỹ nghệ này du nhập vào đầu thế kỷ 19 do vua Minh Mạng đưa một số công nhân Việt Nam sang học nghề chế tác pháp lam ở Trung Quốc.

Sau đó, nhà vua cho đặt Pháp lam tượng cục (xưởng sản xuất pháp lam đặt ở khu Canh nông trong Thành nội) gồm 15 người do ông Vũ Văn Mai đứng đầu, chuyên sản xuất pháp lam cho triều đình Huế. Ngoài ra, triều đình còn mở xưởng pháp lam tại Ái Tử (Quảng Trị) và Đồng Hới (Quảng Bình).

Pháp lam Huế phát triển đến thời vua Tự Đức thì phôi pha dần rồi thất truyền một cách bí ẩn. Trong 60 năm tồn tại, từ năm 1827, pháp lam Huế đã sản xuất rất nhiều vật phẩm có giá trị để trang trí, cúng tế theo yêu cầu của triều đình, trong đó phục vụ cho nhu cầu trang trí nội ngoại thất, tế tự và nhu cầu thường nhật trong cung đình.

Cách đây 10 năm, ba nhà nghiên cứu khoa học ở Huế gồm tiến sĩ dược học Nguyễn Nhân Đức (Đại học Y Dược Huế), kỹ sư chuyên ngành silicat Trần Đình Hiệp (Công ty Xây lắp Thừa Thiên-Huế) và thạc sĩ vật lý Đỗ Hữu Triết (Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế) đã cùng nghiên cứu để phục hồi pháp lam Huế.

Tuy ba người với ba trường phái khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm chung là cùng tạo ra được màu men, phục hồi thành công pháp lam Huế sau gần 200 năm vắng bóng.

Những người hồi sinh pháp lam

Trong hai năm 2003-2004, tiến sĩ Nguyễn Nhân Đức đã thực hiện đề tài “Nghiên cứu công nghệ sản xuất pháp lam phục chế tu bổ di tích Huế” và thu được thành công khi tạo ra được ba mẫu phục chế hoàn hảo theo nguyên mẫu của di tích Huế.

Đóng góp lớn nhất, có giá trị thiết thực của tiến sĩ Đức cùng cộng sự của ông là làm sống lại kỹ nghệ trang trí pháp lam trên các đền vàng điện ngọc, niềm tự hào một thời của mỹ thuật cố đô Huế. Những sản phẩm do ông và cộng sự làm ra đã được ứng dụng vào việc trùng tu các công trình di tích Huế như trang trí chùa Thiên Mụ, điện Thái Hòa, hai nghi môn tại hoàng thành Huế.

Kỹ sư Trần Đình Hiệp thì hoàn thiện được kiểu tráng men trên mặt phẳng với độ bền màu trong nhiều môi trường khác nhau, hồi sinh loại pháp lam mỹ thuật trang trí và ngói âm dương.

Còn với Đỗ Hữu Triết, sau những năm tháng nghiên cứu về phục dựng bảo tồn di tích Huế, anh đã kết duyên với đề tài về phục hồi pháp lam. Niềm đam mê và ước vọng hồi sinh pháp lam Huế đã được anh truyền vào công trình luận án thạc sĩ với đề tài “Men và màu cho đồ gốm sứ ở di tích Huế” năm 2005.

Luận án được đánh giá rất cao khi người thực hiện đã phục hồi thành công men màu trong pháp lam mỹ nghệ, pháp lam trang trí nội thất và được ứng dụng vào sản xuất pháp lam.

Sau thành công đó, Triết thành lập Công ty pháp lam Sao Khuê (nay là Công ty TNHH Thái Hưng) để phục hồi kỹ nghệ sản xuất pháp lam, quy tụ 15 thợ có tay nghề giỏi về làm.

Anh Triết cho biết: “Pháp lam bị thất truyền là một mất mát quá lớn đối với nghệ thuật kiến trúc, nhất là những công trình pháp lam ở các di tích Huế bị xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng cần phải trùng tu. Ngoài giá trị trong việc trùng tu di tích, kỹ nghệ pháp lam hồi sinh còn có giá trị to lớn trong nghệ thuật trang trí các sản phẩm như tranh, phù điêu. Đặc biệt, thành công trong việc phục hồi pháp lam đã tạo ra một loại tranh có chất liệu mới trong hội họa và được ứng dụng vào ngành mỹ nghệ, trang trí nội ngoại thất, đồng thời phục hồi và phát triển một nghề truyền thống đặc biệt của Huế đã bị thất truyền từ lâu”.

Tại Festival nghề truyền thống Huế 2009, anh Đỗ Hữu Triết đã cùng Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế trưng bày các sản phẩm pháp lam và mở một quy trình sản xuất pháp lam để du khách có thể tự tay vẽ lên pháp lam làm sản phẩm lưu niệm cho mình.

“Mặc dù đạt được những thành công bước đầu trong việc hồi sinh pháp lam Huế, tuy nhiên Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế mới chỉ làm được có ba loại hình kỹ thuật pháp lam, trong khi đó thế giới có đến 17 loại hình. Mục tiêu mà chúng tôi hướng tới là đạt trình độ của pháp lam thế giới” – anh Triết tâm sự.

Theo http://www.phapluattp.vn

MỤC LỤC  – ĐƯỜNG DẪN GỐM CỔ TRUYỀN VN


Advertisements

Read Full Post »

Hình ảnh cảnh quan triển lãm các làng nghề gốm sứ, sơn mài, pháp lam tại Festival Huế 2009

festival09 -1

Festival nghề truyền thống Huế lần thứ 3 đã khai mạc ngày 12/6 với chủ đề Gốm sứ, sơn mài, pháp lam, quy tụ hơn 100 làng nghề trên cả nước.

Nghệ nhân và các làng nghề được tôn vinh trong một không gian trữ tình, thoáng đảng bên bờ Sông Hương, với hệ thống nhà rường và cảnh sắc đậm đà nét Huế. 150 nghệ nhân đến từ 17 làng nghề truyền thống nổi tiếng (Bát Tràng, Chu Đậu, Thổ Hà, Hương Canh, Hạ Thái, Phù Lãng, Phước Tích, Cát Đằng, Thanh Hà, Châu Ổ, Hạ Tháp, Bầu Trúc, Tương Bình Hiệp, Thuận An, Thủ Dầu Một…) trưng bày sản phẩm, giới thiệu kỹ thuật và các công đoạn, quy trình sản xuất độc đáo của các nghề và làng nghề… Đặc biệt công chúng có thể cùng thao tác và sáng tạo, làm ra các sản phẩm và mang về kỷ niệm dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân.

Trưng bày cổ vật

– “Dặm dài đất nước qua các cổ vật” là cuộc hội tụ độc đáo lần đầu tiên của hơn 30 nhà sưu tập cổ vật ở Hà Nội, Nam Định, Huế, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Tp. Hồ Chí Minh với gần 300 hiện vật quý hiếm qua nhiều niên đại, tiêu biểu cho các dòng gốm sứ Đồng Bằng Bắc Bộ, Trung Bộ, Chăm, Nam Bộ (Đông Sơn, Sa Huỳnh, Gò Sành, Quảng Đức, Óc Eo, Cây Mai…)

wsbsg1244806206

Gốm Bát Tràng

yiwem1244806206

Gốm Cây Mai, thế kỷ 19

ztibx1244806206

Bát, đĩa vớt từ đáy sông

Festival cũng là dịp hội tụ từ sơn mài hoàng triều Huế đến làng nghề sơn mài Hà Nội, Bình Dương.

Tại festival có khu Câu chuyện dòng sông kể về trầm tích gốm xưa từ ngàn năm nay nằm ẩn khuất dưới bao con sóng nước sông Hồng, Cửu Long, Hương Giang. Nhiều bộ sưu tập đã nói lên tâm huyết của “nghề chơi cũng lắm công phu”.

qekmp1244806206

Gốm Bát Tràng

iswjp1244806206

Gốm Gọ, Bình Thuận


Nghệ nhân nặn tượng Apsara


Ống nhổ, ống đựng vôi vớt từ đáy sông


Những mảnh pháp lam được phục hồi


Tác phẩm của cố họa sĩ Đỗ Kỳ Hoàng

Cố họa sĩ Đỗ Kỳ Hoàng, người đầu tiên đưa sơn mài Huế vào sản xuất thành hàng mỹ nghệ từ năm 1962, được dành riêng một khu trang trọng. Ông là người khai canh chuyển biến những bí mật nghề sơn mài, truyền lại cho nhiều thế hệ mỹ thuật Huế.

Gốm Chu Đậu

Linga bằng đá đen của gốm Bàu Trúc

Gốm của họa sĩ Lê Bá Đảng

Sơn mài Hạ Thái (Hà Nội)

Festival nghề Huế là cuộc tôn vinh làng nghề và nghệ nhân như một lời tri ân cái cũ, cái gốc tinh hoa dân tộc.

Hình ảnh các hoạt động trưng bày và triễn lãm cổ vật của các nhà sưu tập từ khắp nơi ở VN liên quan đến chủ đề của Festival khác:

 

 

 

Khai mạc 08h30 ngày 12 tháng 06 năm 2009. Tại khu trưng bày số 15 Lê Lợi-TP.Huế

– Bộ sưu tập “ Đồ sứ ký kiểu và Mỹ nghệ Pháp Lam thời Nguyễn” của nhà sưu tập và nghiên cứu Trần Đình Sơn với 110 hiện vật ký kiểu do người Việt đặt làm riêng tại các lò sứ danh tiếng Trung Quốc và Châu Âu, 30 vật phẩm Pháp Lam phục vụ việc thờ cúng, sinh hoạt, trang trí do tượng cục Pháp Lam triều Nguyễn chế tạo. Pháp lam Huế, cổ vật bằng đồng tráng men với nhữngcông nghệ phục chế mới đang mở ra hướng khôi phục nghề vàng son một thời này.

Khai mạc 17h00 ngày 11 tháng 06 năm 2009, tại trung tâm văn hoá Phật giáo Liễu Quán số 13 Lê Lợi – TP.Huế.

– Bộ sưu tập “Chuyện kể từ dưới lòng sông”là khám phá thú vị cùng những lưu giữ thằm lặng mà đầy ý vị của cổ vật dưới lòng Sông Hương, có cả Sông Đồng Nai và nhiều dòng sông khác của nhà nghiên cứu Huế và Bảo tàng Lịch sử TP.Hồ Chí Minh

Khai mạc lúc 17h00 ngày 10 tháng 06 năm 2009, tại Trung Tâm Festival Huế số 19 Lê Lợi – TP.Huế.

– Bộ sưu tập “Cổ Vật Cung đình” tại nhà Tả Vu trong suốt những ngày diễn ra Festival.

– Ngày dã ngoại về thăm Làng Cổ, dự lễ tế tổ và các hoạt động tại Làng Gốm Phước Tích – xã Phong Hoà – Huyện Phong Điền

Từ 07h00 đến 12h00 ngày 13 tháng 06 năm 2009.

Festival làng nghề truyền thống Huế 2009 là nơi hội tụ văn hóa Việt

Với mục tiêu vực dậy các nghề truyền thống của tỉnh và nhiều địa phương khác trong cả nước, phát huy đúng tiềm năng, góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế xã hội trên địa bàn.

Ông Phan Trọng Vinh – Chủ tịch UBND TP. Huế – Trưởng Ban tổ chức Festival nghề truyền thống Huế 2009 cho biết: Theo thông lệ, bên cạnh các kỳ Festival Huế do tỉnh tổ chức vào các năm “chẵn”, TP. Huế chịu trách nhiệm tổ chức festival chuyên đề vào các năm “lẻ”. Thực hiện chủ trương đó, TP. Huế đã chọn nghề thủ công truyền thống để tổ chức các kỳ festival chuyên đề, bắt đầu từ năm 2005 với nghề thêu và chằm nón, năm 2007 với các nghề mộc mỹ nghệ, đúc đồng, kim hoàn và năm 2009 với nghề gốm, sơn mài, pháp lam. Cả ba kỳ festival chuyên đề đều thống nhất một chủ đề: “Nghề truyền thống Huế – bản sắc và phát triển”.

Tiếp tục phát huy kết quả của 2 kỳ Festival nghề truyền thống 2005, 2007, đặc biệt là sự thành công tốt đẹp của Festival Huế 2008, Festival nghề truyền thống Huế 2009 sẽ có những điểm mới lạ, hấp dẫn hơn so với 2 lần trước với rất nhiều hoạt động đặc sắc, phong phú, được chuẩn bị rất công phu.

Đây là festival nghề truyền thống có quy mô tổ chức lớn hơn so với 2 kỳ trước, không gian lễ hội trải dài cả hai bờ Bắc và Nam sông Hương, với sự tham gia của hầu hết các làng nghề nổi tiếng trong cả nước về gốm, sơn mài, pháp lam. Festival nghề truyền thống Huế năm nay còn gắn với sự kiện kỷ niệm 110 năm cầu Trường Tiền và chợ Đông Ba nên càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tại không gian tôn vinh, quảng bá, giao lưu và giới thiệu sản phẩm tiêu biểu của ba nghề gốm, sơn mài, pháp lam ở khu trung tâm 15 Lê Lợi và dọc đường Nguyễn Đình Chiểu sẽ có khu trưng bày cổ vật đặc sắc và lớn nhất từ trước đến nay ở Huế về gốm sứ, sơn mài, pháp lam, như chuyên đề “Dặm dài đất nước qua các cổ vật”, “Dòng sông kể chuyện”…Các hoạt động trong văn hoá nghệ thuật như chương trình ca múa nhạc “Lời ru dòng sông” (tối 12/6), đặc biệt là chương trình nghệ thuật cầu Trường Tiền và chợ Đông Ba tại sân khấu bãi bồi Đập Đá (tối 13/6) sẽ là một bất ngời thú vị… Ngoài ra, từ 10-14/6/2009, Hội chợ triển lãm làng nghề Việt Nam 2009 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và UBND tỉnh Thừa Thiên Huế phối hợp tổ chức tại Công viên Thương Bạc Huế sẽ góp phần làm cho Festival nghề truyền thông Huế 2009 sôi động, hấp dẫn, hoàng tráng… Điều đặc biệt quan trọng là cũng trong dịp lễ hội festival lần này “Hội áo dài” chính thức được công bố và ra mắt vào đêm 13/6 đây là một dịp quy tụ nghệ nhân phô diễn những màu áo dài truyền thống của Việt Nam làm tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam, là điểm nhấn của lễ hội, thu hút du khách trong và ngoài nước.

Ngoài ra địa bàn TP. Huế là trung tâm của các kỳ festival Huế, nhất là từ năm 2000 trở lại đây. Đặc biệt là sau khi có Quyết định 143/TTg/2007 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt đề án xây dựng Huế thành thành phố festival đặc trưng của Việt Nam, thì việc chuẩn bị về sơ sở vật chất cho các kỳ festival ngày càng được Chính phủ, lãnh đạo tỉnh đặc biệt quan tâm, trong đó trọng tâm là công tác chỉnh trang đô thị; điều chỉnh và triển khai từng bước các qui hoạch đã được phê duyệt; bổ sung, nâng cấp và xây dựng mới nhiều cơ sở phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của thành phố; Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Huế đã nỗ lực thực hiện nhiều chương trình, kế hoạch kinh tế – xã hội của thành phố trong nhiều năm nên mới có được bộ mặt thay đổi khá toàn diện của đô thị Huế như hiện nay. Riêng việc chuẩn bị cơ sở vật chất cho Festival nghề 2009, chính quyền thành phố đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng tiếp tục giải quyết các nhiệm vụ nêu trên trong năm 2008, 2009. Đến nay công tác tổ chức Festival nghề truyền thống 2009 đã được triển khai đúng kế hoạch và tiến độ dự kiến. Chỉ còn ít ngày nữa festival sẽ diễn ra nên công tác chuẩn bị hết sức khẩn trương, bề bộn song vẫn được ban tổ chức chỉ đạo triển khai nghiêm túc, hiệu quả nhằm đảm bảo cho một kỳ festival diễn ra an toàn, hấp dẫn, đúng kế hoạch. Tiếp tục phát huy chủ đề “Nghề truyền thống Huế – bản sắc và phát triển”, ý tưởng của Festival nghề 2009 là sáng tạo vì lợi ích của cộng đồng, vì sự phát triển của thành phố festival đặc trưng của Việt Nam.

Festival nghề truyền thống Huế năm 2005, 2007, 2009 luôn là cuộc hội tụ lớn của các nghệ nhân nghề và làng nghề tiêu biểu trong cả nước, trong đó có Thừa Thiên Huế. Festival nghề truyền thống Huế 2009 có sự tham gia của 150 nghệ nhân đến từ 15 làng nghề truyền thống nổi tiếng (Bát Tràng, Chu Đậu, Thổ Hà, Hạ Thái, Phù Lãng, Phước Tích, Cát Đằng, Thanh Hà, Châu Ổ, La Tháp, Bầu Trúc, Trương Bình Hiệp, Quảng Nam, Thủ Dầu Một, Pháp Lam Huế…).

Ông cũng cho biết: Trên phạm vi toàn quốc, không phải nghề và làng nghề truyền thống nào cũng gặp khó khăn. Đã có không ít nghề và làng nghề truyền thống hồi sinh và phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là khu vực phía Bắc và phía Nam như gốm Chu Đậu, Bát Tràng, Phù Lãng, Bình Dương, Vĩnh Long; sơn mài Hạ Thái, Cát Đằng, Thủ Dầu Một…

Ở phạm vi từng địa phương, trong đó địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, vốn là những nơi có các nghề và làng nghề truyền thống nổi tiếng một thời như gốm Bầu Trúc (Ninh Thuận), gồm Thanh Hà (Hội An), gốm Châu Ô (Quảng Ngãi), gốm Quảng Đức (Phú Yên), gốm Phước Tích (Thừa Thiên Huế); đúc đồng Phước Kiều (Quảng Nam); đúc đồng Phường Đúc (TP. Huế)… đều có rất nhiều nỗ lực để tìm cách tồn tại và phát triển, trước hết dựa vào chính nội lực của các làng nghề đó và hầu hết trong số đó đến nay vẫn phát triển tốt. Bên cạnh đó, một số làng nghề tưởng chừng như đã bị “xoá sổ” như làng gốm Phước Tích (Thừa Thiên Huế) song từ nhiều năm nay vẫn đang nỗ lực để phục hồi thương hiệu của mình, điều này rất đáng hỗ trợ, khuyến khích.

Như vây, trong quá trình hội nhập kinh tế thị trường hiện nay, nếu nghề và làng nghề truyền thống nào có sản phẩm phục vụ tốt nhu cầu cuộc sống, biết cách để phục hồi sản xuất và khẳng định được mình, giành được thị phần thì sẽ tồn tại và phát triển với phương châm bằng nghề truyền thống của mình sản xuất ra những sản phẩm mà xã hội cần, phục vụ cho cuộc sống của con nguời hiểu biết về kinh tế và văn hoá của địa phương.

Festival nghề truyền thống do thành phố Huế tổ chức là một sự kiện lễ hội – văn hoá chứ không phải là các giải pháp kích cầu đối với nghề và làng nghề truyền thống. Festival là một cuộc hội tụ và biểu dương lực lượng lớn của các nghề và làng nghề nổi tiếng trong cả nước; là cơ hội quảng bá; giao lưu, trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau giữa các nghệ nhân tiêu biểu của các làng nghề. Festival còn là dịp tôn vinh các nghệ nhân và sản phẩm của họ góp phần làm cho xã hội, công chúng hiểu biết sâu sắc hơn về những giá trị văn hoá và kinh tế mà họ đã đóng góp cho sự phồn vinh của xã hội. Đó là những mục đích tốt đẹp mà các kỳ Festival nghề truyền thống Huế hướng đến.

.nghetrthue

nghe-truyen-thong-hue

kỳhữuphuoc4

nét dẹp huế

nét dẹp huế a

KhanhHoaThuyNga tổng hợp tin, hình từ web.

* MỤC LỤC – TIN TỨC THỜI SỰ NGÀNH GỐM 

Read Full Post »

Festival làng nghề Huế 2009
Ông Nguyễn Duy Hiền – Giám đốc Trung tâm Festival Huế nói: “Việc thành phố Huế tổ chức festival (liên hoan) nghề vào các năm lẻ như lâu nay không phải là những cuộc trình diễn nghề. Cái mà chúng tôi đang hướng đến là tham vọng làm những cuộc tái trưng tập các nghệ nhân về Huế…”.
Gốm, sơn mài và pháp lam
Những ngày này, thành phố Huế đang hối hả chuẩn bị cho festival Nghề truyền thống lần thứ 3 năm 2009 (từ ngày 12 đến 14. 6.2009) với chủ đề “Nghề truyền thống – bản sắc và phát triển”, gồm 3 nghề: Gốm sứ, sơn mài, pháp lam.
Theo thông tin từ Ban tổ chức đến nay đã  khẳng định được các nghệ nhân và làng nghề gốm sứ, sơn mài, pháp lam ở Huế và trên cả nước đăng ký tham dự, gồm: (Chu Đậu – Hải Dương; Bát Tràng, Nhung – Hà Nội; Phù Lãng – Bắc Ninh; Hạ Thái – Hà Nội; Thổ Hà – Bắc Giang; Biên Hoà, Bình Dương, TP Hồ Chí Minh; Bàu Trúc -Ninh Thuận; Gọ – Bình Thuận; Gò Sành – Bình Định; Thanh Hà – Hội An; Châu Ổ – Quảng Ngãi…).
Festival còn có mặt các nhà sưu tầm cổ vật trong cả nước từ Hà Nội, Thanh Hoá, Ninh Bình, TP Hồ Chí Minh, Tuy Hoà, Đà Nẵng, Bình Định, Huế…với các cổ vật gốm sứ, sơn mài, pháp lam độc đáo từ nhiều niên đại, trong đó có nhiều cổ vật quí hiếm được xem là bảo vật.
Lần đầu tiên các cổ vật quý hiếm sẽ được trưng bày và phô diễn bằng các triển lãm “Bộ sưu tập đồ sứ ký kiểu và bộ sưu tập pháp lam”; “Bộ sưu tập các cổ vật Cung đình”; “Chuyện kể từ kho báu dưới lòng sông”; “Dặm dài đất nước qua những cổ vật”. Triển lãm tranh sơn mài của cố hoạ sĩ Đỗ Kỳ Hoàng, các cuộc triển lãm sơn mài của các nghệ sĩ Huế, Hà Nội; Ảnh tư liệu và nghệ thuật “Cây cầu, dòng sông” của các tác giả Pháp và Huế.
Gốm trục vớt dưới dòng sông Hương.
Lễ hội còn có nhiều chương trình nghệ thuật và chương trình hỗ trợ với sự tham gia của các nghệ sĩ Huế, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh. Chương trình khai mạc đầy sắc màu và ấn tượng trong không gian lãng mạn của cầu Trường Tiền, Sông Hương. Chương trình bế mạc là đêm hội lung linh với lễ rước tôn vinh nghệ nhân và các làng nghề diễn ra trên đường phố Huế…
Đặc biệt năm nay, không gian tôn vinh nghệ nhân và làng nghề không tổ chức trong khuôn viên trường Hai Bà Trưng như mọi năm mà được trải dài dọc bờ sông Hương với những hoạt động nghề sống động, các nghệ nhân sẽ giới thiệu sản phẩm, giao lưu với khách tham quan và thao diễn sản xuất, sáng tạo.
Không phải chỉ là trình diễn nghề…
Festival nghề 2009 còn có hội thảo “Nghề và làng nghề truyền thống Huế, tiềm năng và những trở lực phát triển” với sự tham gia tâm huyết của các nhà nghiên cứu, nhà khoa học và các nghệ nhân nhằm đánh giá sâu tiềm năng, thực trạng, những trở lực và triển vọng cho sự phát triển của nghề và làng nghề truyền thống của một vùng đất vốn là xứ kinh kỳ.
Đặc biệt, lần đầu tiên Hội chợ Triển lãm Làng nghề Việt Nam được tổ chức tại Huế với các hoạt động trưng bày và bán sản phẩm làng nghề, trưng bày chuyên đề “Không gian văn hoá Tre Việt”, hội thảo xúc tiến thương mại và các hoạt động nghệ thuật dân gian 3 miền ở công viên Thương Bạc từ 10 đến 14-6-2009.
Festival nghề truyền thống Huế đã được tổ chức đến lần thứ 3, và đã xuất hiện không ít ý kiến nghi ngờ về tính hiệu quả của lễ hội, nhất là khía cạnh khôi phục các làng nghề đang mai một và thu hút khách du lịch đến Huế.
Theo ông Nguyễn Duy Hiền – Giám đốc Trung tâm festival Huế, đơn vị phối hợp với thành phố Huế tổ chức festival nghề năm 2009, quan điểm cho rằng việc tổ chức các festival nghề “không có tác động tích cực tới các làng nghề trên địa bàn tỉnh TT-Huế” là không chính xác. Bằng chứng là sau khi tổ chức festival nghề nón, thêu vào năm 2005, sau đó hai nghề này đã có những chuyển biến đáng kinh ngạc. Mới đây, Sở KHCN tỉnh TT-Huế đã làm một đề tài khoa học về nón Huế, cũng như lập dự án trồng lá nón để phát triển nghề nón và làm tour phục vụ du lịch.
Hay như trước đây, Huế chỉ còn tồn tại nghề bán vàng, còn nghề làm kim hoàn mỹ nghệ gần như biến mất, tuy nhiên, sau festival nghề kim hoàn và đúc đồng vào năm 2007, nghề kim hoàn ở Huế đã phát triển trở lại, tiêu biểu là nghề đậu của gia đình ông Nguyễn Hữu Nhơn, hay, khu “Tịnh Tâm Kim Cổ” của Duy Mong với các hoạt động du lịch trình diễn nghề.
Rồi nghề mộc Mỹ Xuyên ở xã Phong Hoà, huyện Phong Điền, cũng nhờ festival nghề 2007 mà từ chỗ suy tàn, ngắc ngoải đã hồi sinh, trở thành một trong những địa chỉ mộc nổi tiếng không chỉ ở trong nước như hiện nay…
Festival làng nghề truyền thống Huế được tổ chức vào các năm lẻ, bắt đầu từ năm 2005 với các nghề: Thêu, nón lá; năm 2007 với: Chạm khắc, đúc đồng, kim hoàn.
Festival nghề năm nay với các nghề: Gốm sứ, pháp lam, sớn mài, còn gắn với sự kiện 110 năm cầu Trường Tiền và Chợ Đông Ba được xây dựng ở địa điểm hiện nay.
Ông Nguyễn Duy Hiền khẳng định: “Chúng tôi tổ chức festival nghề không phải để trình diễn, mà nhằm tôn vinh và thúc đẩy nghề phát triển. Trước đây trong lịch sử, triều Nguyễn đã không ít lần trưng tập tất cả những nghệ nhân giỏi nhất của toàn quốc về Huế để xây dựng làng nghề và phục vụ cho vương triều. Bây giờ, chúng tôi lại có tham vọng làm những cuộc tái trưng tập các nghệ nhân về Huế thông qua việc tổ chức festival nghề vào các năm lẻ để góp phần, làm nên sức sống mới cho quần thể di tích Huế đồng thời thu hút khách du lịch”.
Theo ông Hiền, đó mới là mục tiêu sâu xa nhất của việc tổ chức festival nghề. Trên thực tế, việc “tái trưng tập nghệ nhân” về Huế đã được thực hiện trong nhiều năm qua, và đã thu được những kết quả rất khả quan. Điển hình là việc nghệ nhân Trịnh Bách phục dựng trang phục vua chúa thời Nguyễn; Trung tâm BTDTCĐ Huế phục chế, sản xuất thành công ngói lưu ly và pháp lam…
Theo Nhân dân

Read Full Post »