Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘Longquan’

Trà có xuất xứ từ Trung Hoa, được trồng từ thời tiền sử và lúc đầu được dùng như một phương thuốc thảo mộc. Lục Vũ 陸羽 (733–804) viết Trà Kinh (Chajing 茶经) năm 780, là tác phẩm viết về trà đầu tiên trên thế giới. Về vị trà ông viết : “ Nếm vào có vị nồng chát nhưng để lại vị ngọt sau khi nuốt uống, gọi là trà (茶).

Ông cũng phân biệt trà với các loại thức uống khác: “ Để làm dịu cơn khát , chúng ta uống nước nóng. Để xua đi buồn lo chúng ta uống rượu. Để làm đầu óc minh mẫn chúng ta uống trà.”

Lục vũ ưa thích chén trà men xanh hơn chén trà men trắng vì theo ông chất liệu chén trà men xanh 青瓷茶碗 giống như ngọc và băng mang lại màu trà xanh. Còn chén trà men trắng giống như bạc và tuyết, làm trà xanh xuất hiện màu đỏ.

Chén trà men xanh (hình a) và chén trà men trắng (hình b) minh họa phẩm chất được Lục Vũ đề cập đến trong cuốn Trà Kinh.

Chén trà men xanh được chế tác tại Long Tuyền, tỉnh triết Giang, Đông Nam Trung Quốc dưới triều Nam Tống (1127-1279).

Tea bowl 茶碗
Southern Song 南宋 dynasty 1127–1279,
Longquan 龍泉, Zhejiang 浙江 province,
south-east China
porcelaneous stoneware
(Longquan ware 青瓷)
5.2 x 13.0 cm diameter
Gift of H. W. Kent, 1938 (3699-D3

Đồ gốm nung cao lửa được Trung Hoa phát minh rất sớm từ thế kỷ 16 trước Công Nguyên. Chúng đạt đến mức độ hoàn thiện mỹ thuật dưới triều Tống (960-1279). Long Tuyền 龍泉, tỉnh triết Giang Zhejiang 浙江, Đông Nam Trung Quốc trở thành trung tâm đồ gốm men xanh (qingci 青瓷) dưới triều Bắc Tống (960-1127) và đạt đến đỉnh cao dưới triều Nam Tống (1127- 1279). Sành cốt đá (stoneware) và sứ (porcelane) là đồ gốm không thấm được làm từ đất sét chứa hàm lượng cao silica , mà sẽ tan chảy kết khối (fuse) khi nung đất ở nhiệt độ cao . Đồ sứ Long Tuyền – Longquan với xương gốm xám nhạt và men xanh lá khi nung men oxyt sắt trong môi trường nghèo oxy. Hệ thống được gọi là lò rồng (dragon kiln) nung bằng củi là loại lò nung chính ở miền nam TQ. Loại lò này dài và ngoằn ngoèo lượn sóng trải dài lên sườn đồi dốc. Đồ sứ Long Tuyền với hình dáng cổ điển , vững chải và men bóng dày rất nổi tiếng trong nước và xuất khẩu đại trà ra các đất nước châu Á khác, cũng như Trung Đông. Đồ gốm nung cao lửa – Sành cốt đá (stoneware) và sứ (porcelane) – là một trong những quà tặng tuyệt vời của Trung Hoa cho thế giới. Đồ sứ men xanh Long Tuyền nổi tiếng được gọi là đồ Celadon ở phương Tây.

Lò rồng – Dragon kiln

Chén trà men trắng 白瓷茶碗 được làm tại Định Châu, tỉnh Hà Bắc – Bác Trung Quốc dưới triều Bắc Tống (960-1127).

CHINESE
Tea bowl 茶碗
Northern Song 北宋 dynasty
11th – early 12th century,
Hebei 河北 province, north China
porcelain, gold (Ding ware 定瓷)
4.8 x 11.9 cm diameter
Gift of H. W. Kent, 1938 (3700-D3)

Chiếc chén mõng men trắng này được trang trí khắc vạch cánh hoa sen dưới lớp men. Chén được nung xếp úp lại  bên trong các bao nung chồng lên nhau, viền miệng chén để mộc không quét men, sau khi nung được bọc vành vàng. Sự hoàn hảo kỹ thuật tìm thấy ở việc nặn thành công thân chén trắng chắc và mỏng, một cái đế nhỏ thanh tú và viền kim loại. Bằng việc loại bỏ thành phần oxyt sắt, nguyên nhân tạo màu cho cốt và men của gốm men xanh, các lò gốm phương bắc đã phát triển được một dòng gốm cao lửa, men trắng  vào thế kỷ thứ VII. Trái ngược với loại lò rồng ở miền nam TQ, các lò nung ở miền bắc TQ trông giống hình tổ ong và dùng than làm nhiên liệu cháy. Đồ sứ trắng Ding (Bạch Định) –  Ding 定瓷là đồ sứ ngự dụng chính thức đầu tiên của triều đình Tống.

 Lò tổ ong – Beehive kiln

Hình dáng của các chén trà này thanh lịch và men trơn bóng, chén trà men xanh có màu men xanh dịu và trong, và chén men trắng đậm màu ngà được trang điểm thêm viền vàng. Cả hai loại chén sứ này thôi thúc người dùng có cảm giác thích được cầm nắm búng gõ, men mịn màng có hiệu quả an thần và khi gõ vào vang như tiếng chuông.Tuy nhiên chính vẻ đẹp của trà trong chén đựng mới là điều Lục Vũ quan tâm hơn là vẻ đẹp của bản thân cái chén.

KhanhHoaThuyNga

 

*Xin Vui lòng trích đường dẫn khi đăng bài . 

 

*MỤC LỤC – TRÀ ĐẠO & TRÀ CỤ GỐM SỨ

MỤC LUC – SƯU TẦM GỐM SỨ TRUNG HOA – KIẾN THỨC

 

Read Full Post »

Việc sản xuất nhái hàng đồ sứ (của các thời kỳ trước ) dưới triều đại nhà Minh

Chính các Hoàng đế trong triều đại Minh đã gây tác động đến trào lưu này. Hoàng Đế Xuande , chẳng hạn, đã ra lệnh cho ngự diêu xưởng Cảnh Đức Trấn tái sản xuất đồ sứ Ru và Ge từng được các lò chuyên về hai dòng celadon này làm dưới thời Tống, làm lại những mẩu vật phản ánh được sở thích của Hoàng triều thời Tống bao gồm các bản sao mô phỏng tô chén Ruyao và các bản sao mô phỏng đĩa Geyao. Hoàng đế Chenghua kế tục Xuande lại tiếp tục truyền thống tương tự bằng việc ủy nhiệm làm nhiều hàng mô phỏng dòng đồ sứ Ru và Ge của triều đại Tống.

Cùng với sự phát triển và mở rộng thị trường gốm sứ vào cuối triều đại nhà Minh, nhiều lò gốm tư nhân đã được thiết lập để cạnh tranh với những lò mà triều đình quản lý. Như vậy, đồng thời với những lò gốm tại Cảnh Đức Trấn nằm dưới sự bảo hộ và giám sát của triều đình , các lò tư nhân này cũng sản xuất nhái hàng đồ sứ thuộc các thời kỳ trước . Gốm sứ được ưa chuộng bởi triều đình đương thời cũng tìm đường lần về với những đồ từng được sản xuất dưới thời các Hoàng đế Minh Yongle, Xuande, và Chenghua, và các bản sao như thế lại được ủy nhiệm để làm. Trong suốt thời kỳ này, không những đã có những đồ gốm sứ bắt chước gốm sứ của các dòng Guan, Ding, Ge, Jun, Longquan của triều đại Tống mà còn có đô sứ nền trắng vẽ men lam, đồ doucai (đấu thái) , đồ sứ vẽ men 2 màu đỏ và xanh lá và đồ sứ nền men trắng vẽ men đỏ sao chép lại đồ được sản xuất đầu thời kỳ nhà Minh.

Dưới đây là rất nhiều hình ảnh tư liệu minh họa cùng chú thích của Viện Bảo Tàng Cung đình Bắc Kinh. Việc giám định niên đại cổ vật là một công tác chuyên môn vô cùng khó khăn của những người có trách nhiệm. Hy vọng qua loạt bài về “hàng mô phỏng” (replicas) này độc giả sẽ có hình dung rỏ nét và trực quan hơn về lĩnh vực cổ vật gốm sứ Trung Hoa.

1.- Celadon bowl with incised floral design, Longquan ware, Song dynasty 5.8cm h; diameter: 17.3cm (mouth), 4.3cm (foot)

(Chén Celadon triều Tống, dòng Longquan, hoa văn khắc chìm)

real 001

real 001a

Celadon bowl with incised floral design imitating Longquan ware of the Song dynasty, reign of Emperor Yongle, Ming dynasty6.3cm h; diameter: 15.3cm (mouth), 5cm (foot)

( Chén celadon hoa văn khắc chìm sx dưới triều Hoàng Đế Yongle nhà Minh sao chép gốm Longquan của triều đại nhà Tống ):

immitate 001

immitate 001a

2.- Large circular dish, Ru ware, Song dynasty 3.2cm h; diameter: 17cm (mouth), 9cm (foot)

(Đĩa tròn lớn , gốm Ru, triều đại Tống)

real 002

real 002a

Large circular dish imitating Ru ware of the Song dynasty, reign of Emperor Xuande, Ming dynasty

4.2cm h; diameter: 17.6cm (mouth), 11cm (foot)

( Đĩa tròn lớn bắt chước gốm Ru của triều đại Tống, được sx dưới thời Hoàng Đế Xuande, nhà Minh):

immitate 002

immitate 002a

3.-  Large circular dish, Jun ware, Song dynasty 3.5cm h; diameter: 18cm (mouth), 7.9cm (foot)

(Đĩa tròn lớn , gốm jun, triều đại Tống)

real 003

real 003a

real 003b

Large circular dish imitating Jun ware of the Song dynasty, reign of Emperor Xuande, Ming dynasty

4cm h; diameter: 15.9cm (mouth), 9.2cm(foot)

( Đĩa tròn lớn bắt chước gốm Jun của triều đại Tống, được sx dưới thời Hoàng Đế Xuande, nhà Minh):

immitate 003

immitate 003a

4.-  Bowl, Jun ware, Song dynasty

7.5cm h; diameter: 19.8cm (mouth), 5.6cm (foot)

( Chén dòng gốm Jun, triều đại Tống)

real 004

real 004a

Bowl imitating Jun ware of the Song dynasty, reign of Emperor Xuande, Ming dynasty

7.2cm h; diameter: 18.4cm (mouth), 7.1cm (foot)

( chén bắt chước gốm Jun của triều đại Tống, được sx dưới thời Hoàng Đế Xuande, nhà Minh):

immitate 004

immitate 004a

5.-Octagonal bowl, Ge ware, Song dynasty 4.2cm h; diameter: 7.8cm (mouth), 2.8cm (foot)

( Chén bát giác dòng gốm Ge, triều đại Tống)

real 005

real 005a

Chrysanthemum-petal bowl imitating Ge ware of the Song dynasty, reign of Emperor Chenghua, Ming dynasty

5.1cm h; diameter: 7.6cm (mouth), 3.3cm (foot)

( chén cánh hoa cúc bắt chước gốm Ge của triều đại Tống, được sx dưới thời Hoàng Đế Chenghua, nhà Minh):

immitate 005

immitate 005a

6.- Burner with two handles in shape of fish, Ge ware, Song dynasty

9cm h; diameter: 11.8cm (mouth), 9.6cm (foot)

(Nồi nấu hai quai hình dạng cá, gốm Ge, triều đại Tống)

real 006

real 006a

Burner with two handles in shape of fish imitating Ge ware of the Song dynasty, Ming dynasty

8.9cm h; diameter: 10.5cm (mouth), 7.8cm (foot)

(Nồi nấu hai quai hình dạng cá bắt chước gốm Ge, triều đại Tống được sản xuất dưới triều nhà Minh)

immitate 006 Ming

immitate 006a Ming

Burner with two handles in shape of mouse imitating Ge ware of the Song dynasty, reign of Emperor Yongzheng, Qing dynasty

7.8cm h; diameter: 12.2cm (mouth), 8.8cm (foot)

(Nồi nấu hai quai hình dạng con chuột bắt chước gốm Ge, triều đại Tống được sản xuất dưới triều Hoàng Đế Ung Chính, nhà Thanh)

immitate 006 Qing

immitate 006a Qing

7. Flask with tubes on shoulders, Guan ware, Song dynasty

23cm h; diameter: 9.3-7.1cm (mouth), 9.9-8.2 cm (foot)

( Bình chứa nước gắn ông nhỏ trên vai bình, dòng gốm Guan, triều đại Tống)

real 007

real 007a

Flask with tubes on shoulders imitating Guan ware of the Song dynasty, Ming dynasty

20.8cm h; diameter: 9.6-7.3 cm (mouth), 9-7.3 cm (foot)

( Bình chứa nước gắn ông nhỏ trên vai bình bắt chước dòng gốm Guan, triều đại Tống được sx ở triều đại nhà Minh)

immitate 007

immitate 007a

8.- Mallow-petal basin, Guan ware, Song dynasty

3.4cm h; diameter: 11.6cm (mouth), 9cm (foot)

( Chậu nặn vành miệng hình lá cây cẩm quỳ, gốm Guan, triều đại Tống)

real 008

real 008a

Mallow-petal basin imitating Guan ware in Song dynasty, Ming dynasty

3.3cm h; diameter: 12cm (mouth), 10cm (foot)

( Chậu nặn vành miệng hình lá cây cẩm quỳ sao chép gốm Guan, triều đại Tống được sx dưới triều Minh)

immitate 008

immitate 008a

9.-  Bowl with impressed floral design, Ding ware, and Song dynasty

5.9cm h; diameter: 20.3cm (mouth), 4.4cm (foot)

(chén hoa văn ám họa, gốm Ding (bạch định), triều đại Tống)

real 009

real 009a

real 009b

Bowl with impressed floral design imitating Ding ware of Song dynasty, Ming dynasty

7.3cm h; diameter: 20.8cm (mouth), 5.3cm (foot)

(chén hoa văn ám họa sao chép gốm Ding (bạch định), triều đại Tống được sx dưới triều Minh)

immitate 009

immitate 009a

immitate 009b

KhanhHoaThuyNga sưu tầm và dịch

Các bài viết liên quan:

Việc sản xuất nhái hàng đồ sứ (của các thời kỳ trước ) dưới triều đại nhà Minh (2)

MỤC LUC – SƯU TẦM GỐM SỨ TRUNG HOA – KIẾN THỨC

Read Full Post »