Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘Khanh Hy’

Đề hiệu (reign marks) trên đồ gốm sứ thời Ung Chính nhà Thanh

QingMarks

Đề hiệu (reign marks) trên đồ gốm sứ thời  nhà Thanh

358px-Portrait_of_the_Yongzheng_Emperor_in_Court_Dress

Hoàng đế Ung Chính – Yongzheng hay Yungcheng

Ung Chính (雍正) tức Thanh Thế Tông (清世宗), tên húy là Dận Chân (胤禛) (13 tháng 12, 1678 – 8 tháng 10, 1735), hoàng đế thứ 3 của nhà Thanh ở Trung Quốc từ năm 1722 đến 1735.

Thời Ung Chính Yongzhen (1723-1735) , việc đề hiệu (lạc khoản) dưới các món đồ được giao cho thợ chuyên nghiệp, do vậy mà bút pháp, các thể chữ viết về cơ bản khá giống nhau. Thể chữ Khải và Triện đồng thời được ưa chuộng, nhưng chữ Khải chiếm đa số. Lạc khoản niên hiệu trên sứ các lò quan ( lò sản xuất hàng ngự dụng , nội cung, nội phủ ) sản xuất chủ yếu viết 6 chữ:”Đại Thanh Ung Chính niên chế”. Lạc khoản có thể được viết thành 2 dòng 6 chữ, hoặc 3 dòng 6 chữ. Bên ngoài có thể có hai vòng tròn đồng tâm hoặc đóng khung chữ nhật, khung vuông đôi.

Có một nghi đoán rằng khi một món đô sứ đời Thanh ghi đề hiệu Khang Hy được viết thành 3 cột 2 từ thay vì 6 từ chia thành 2 cột, thì món đồ ấy có thể được sản xuất dưới thời Ung Chính. Các đề hiệu thể chữ triện (‘Zhuan’ archaic seal script marks) đã có sử dụng trên một vài cổ vật sứ thời Khang Hy nhưng chỉ trở nên phổ biến dưới thời Hoàng đế kế tục Ung Chính. Chúng phản ánh việc nhận thức vẽ đẹp cổ xưa và thường cũng chỉ có ở các đồ gốm sứ có hình dáng và phủ men đặc biệt. Các triện đề trên phần đế đồ sứ này được viết bằng men màu lam dưới men (underglaze blue), được khắc chìm hoặc đắp nổi. Men phủ trên đồ sứ đi theo với việc sử dụng các đề hiệu thể chữ triện thường là mô phỏng theo đồ đồng , đồ sắt – do ảnh hưởng hoài cổ.

yongzheng marks

Lạc khoản đồ sứ Ung Chính

Ngoài 6 chữ “Đại Thanh Ung Chính niên chế”, đồ sứ men lam Ung Chính còn có lạc khoản viết thể chữ Khải, ghi 4 chữ “Lãng ngâm các chế”. Lãng ngâm các là tên một thư trai của vua Ung Chính khi chưa đăng cơ, đang thụ phong tước Ung Thân vương.

Để phân biệt đồ sứ các lò dân thời Ung Chính ký lạc khoản 6 chữ “Đại Thanh Ung Chính niên chế” cũng không khó, vì chữ viết tháo, tùy tiện, hoặc chỉ ký 4 chữ “Ung Chính niên chế” xếp thành hình vuông. Thời kỳ này đồ sứ lò dân xuất hiện một loại lạc khoản phổ biến là con dấu vuông, gọi là “hũ kì”, trong khung vuông vẽ các loại hoa lá hay hình tượng muôn vật. Lại có lạc khoản chỉ viết một chữ “Chính”, xung quanh vẽ trang trí hoa lá.

Dưới đây là các hiệu đề mà theo website của Vermeer & Griggs Asian art được viết dưới thời Ung Chính

清 Qing Reign Marks-雍正 Yongzheng Period

(click  trên hình để phóng lớn)

Bài có liên quan:

Hiệu đề thường dùng trên đồ gốm sứ thời Khang Hy

KhanhHoaThuyNga dịch theo tài liệu của Publisher: Anthony Gray
Company: GUEST & GRAY

MỤC LUC – SƯU TẦM GỐM SỨ TRUNG HOA – KIẾN THỨC

Advertisements

Read Full Post »

Tàu cổ đắm Côn Đảo – Vũng Tàu và hiện vật trục vớt – THE VUNG TAU SHIPWRECK (c. 1690)

vung tau1

“Tàu cổ đắm tại Vũng Tàu” được ngư dân phát hiện gần Côn Đảo, Nam Việt Nam. Sverker Hallstrom nhận được giấy phép trục vớt cổ vật sau khi Xí nghiệp Liên hiệp trục vớt cứu hộ (Visal – the Vietnam Salvage Corporation) đã tiến hành các công tác trục vớt sơ bộ. Flecker đã chỉ đạo phần việc trục vớt chính cho Hallstrom vào năm 1991.

Từ cuối năm 1989, dân buôn bán đồ cổ khu vực đường Đồng Khởi rỉ tai nhau về chuyện một nhóm ngư dân ở Long Hải phát hiện một con tàu cổ bị đắm trên vùng biển Vũng Tàu, Côn Đảo. Không lâu sau, vào khoảng giữa năm 1990, hàng loạt cổ vật như bình, hũ, lọ bằng gốm sứ với hai màu xanh lam, trắng với đủ loại chiều cao, kích cỡ, trong đó có rất nhiều cổ vật bị hàu bám đã xuất hiện trên thị trường cổ vật TP.HCM.

Rồi tung tích của những người dân chài phát hiện chiếc tàu cổ bị đắm đã được xác định: anh Nguyễn Văn Đê và Nguyễn Văn Vàng, đều là ngư dân ngụ tại ấp Hải Hà, thị trấn Long Hải (BR-VT). Khi thị trường đồ cổ ở đường Đồng Khởi, TP.HCM dậy sóng, cũng là lúc Xí nghiệp trục vớt cứu hộ Visal (Bộ Giao thông vận tải) tìm được vị trí tàu cổ bị đắm trên vùng biển Hòn Cau, Côn Đảo.

Phương tiện trục vót : tàu Đại Lãnh cùng 20 thợ lặn Việt Nam

Phương tiện trục vót : tàu Đại Lãnh cùng 20 thợ lặn Việt Nam

Tháng 9-1990, Xí nghiệp Liên hiệp trục vớt cứu hộ (Visal) và Công ty Hallstrom Holdings Oceanic (Thụy Điển) khai quật khảo cổ học dưới nước con tàu cổ bị đắm này. Đây là đợt khai quật khảo cổ học dưới nước đầu tiên ở VN thành công mỹ mãn.

48.000 hiện vật gốm sứ thu được từ con tàu đắm này (trong tổng số 270.000 hiện vật các loại ) chủ yếu là đồ sứ men lam (blue and white) thời Khang Hy (1662-1772) do các xưỡng gốm tại Cảnh Đức Trấn – Giang Tây TQ sản xuất bao gồm các hàng hóa như chóe, bình hũ, lọ, ấn, đĩa, tô, ống cắm bút bằng gốm với kỹ thuật chế tác điêu luyện, tinh xảo, hoa văn trang trí kiểu châu và một bộ sưu tập ấn tượng đồ sứ men trắng. Cũng có nhiều hiện vật là hàng tại các địa phương khác ở Trung Quốc sản xuất, và đa dạng các hiện vật cổ ngoài danh sách gốm sứ từ các bánh răng chuyển lực của con tàu cho đến các vật dụng cá nhân khác. Việc tìm thấy ba loại tiền quan cổ trên tàu trong đó đồng Khang Hy có niên đại sớm nhất và một thanh mực tàu cổ bên hông có khắc trang trí năm âm lịch sản xuất là căn cứ cho các nhà khảo cổ định niên đại tàu đắm là trong khoảng 1690.

Đồ gốm sứ trên con tàu này dự tính sau khi cập cảng trung gian sẽ được chuyển qua một con tàu VOC khác và tiếp tục cuộc hành trình để đến Hòa Lan. Những hàng hóa khác là để cung cấp cho cộng đồng người Hoa tại cảng ấy và chính là thương cảng Batavia.

Cổ vật tàu đắm Côn đảo - Vũng Tàu

Cổ vật tàu đắm Côn đảo - Vũng Tàu

Năm 1992, 28.000 cổ vật lành lặn được Christies chọn đem bán đấu giá tại Hà Lan với giá trị 7,3 triệu USD. Toàn bộ các tiêu bản đầy đủ các cổ vật trục vớt tại địa điểm này được trưng bày tại Viện Bảo Tàng Vũng Tàu. Phần gốm sứ cổ còn lại phần lớn có độ hư hỏng nhất định được phân chia giửa Hallstrom và Chính quyền Việt Nam.

Trong khi cuộc đấu giá đồ cổ tại Hà Lan đang diễn ra thì rất nhiều ngư dân Vũng Tàu và Côn Đảo tiếp tục khai quật “mót” cổ vật từ tàu cổ Hòn Cau. Điều đáng nói là trong quá trình “mót” cổ vật ở Hòn Cau, một ngư dân ở phường 10, TP Vũng Tàu bị liệt nửa người, sau đó đã chết vì nhũn não.

Trước khi mất, ngư dân này kêu người vợ lại gần và nói: “Ngoài Hòn Cau, ít nhất trên vùng biển Vũng Tàu còn có sáu con tàu bị đắm. Năm ngoái anh đã phát hiện tại Hòn Bà một tàu bị đắm chỉ cách mặt nước vài chục mét. Chừng nào con mình lớn thì bảo nó ra khu vực đó mà vớt đồ cổ…”. Thông tin này sau đó được vợ của ngư dân nọ báo cho em trai và đó cũng là thời điểm người dân Vũng Tàu và giới săn đồ cổ TP.HCM lùng sục khắp hang cùng ngõ hẻm ở Vũng Tàu và Long Hải..

Giữa năm 1993, Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu phối hợp với Visal tiếp tục khai quật con tàu cổ khu vực Hòn Bà. Trong lần khai quật này, 569 hiện vật, chủ yếu là đồ gốm VN ở thế kỷ 19. Các cổ vật đã có tiếng nói riêng: khẳng định được nghề gốm dân dụng truyền thống của cư dân vùng Nam Trung bộ, liên quan chặt chẽ đến nghề làm mắm của cư dân cổ.

Hình ảnh một số cổ vật tiêu biểu trục vớt được từ tàu đắm Vũng Tàu ( Hòn Cau – Côn Đảo):

KhanhHoaThuyNga tóm lược theo The International Journal of Nautical Archaeology (1992)

MỤC LUC – SƯU TẦM GỐM SỨ TRUNG HOA – KIẾN THỨC

Read Full Post »