Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘khắc chạm’

Đôi dòng gởi đến bạn đọc :

Những hiện vật này do Khanhhoathuynga chụp tại BẢO TÀNG TỈNH ĐỒNG NAI  .Xin các bạn lưu ý khi trích dẫn hình ảnh xin vui lòng ghi đúng địa điểm trưng bày hiện vật . Có một số trang khi lấy hình ảnh đã ghi sai địa điểm trưng bày ( chủ sở hữu ) Xin  các website  này vui lòng chỉnh sửa lại cho đúng . Chân thành cảm ơn .

Gốm Mỹ Thuật Biên Hòa trưng bày tại bảo tàng tỉnh Đồng Nai .

Biên Hòa là một thành phố loại II  ở  Việt Nam , nằm  phía tây tỉnh  Đồng Nai  cách trung tâm Tp HCM 30km ( theo xa lộ HN và QL 1A ) . Biên Hòa là một thành phố có nhiều điểm du lịch khá hấp dẫn và đang được khai thác , có nhiều di tích lịch sử văn hóa quốc gia    . Trải qua nhiều thời kỳ lịch sử người dân Biên Hòa đã xây dựng những cơ sở tín ngưỡng tôn giáo  khá phong phú với nhiều loại hình, quy mô và kiểu thức kiến trúc. Một số cơ sở tín ngưỡng với giá trị tiêu biểu đã được nhà nước xếp hạng di tích lịch sử. Sự sáng tạo không ngừng của người  dân Biên Hòa với những kiến trúc hiện tồn tại qua nhiều giai đoạn lịch sử là những minh chứng hùng hồn cho sự sáng tạo không ngừng của các lớp thế hệ  dân cư trên vùng đất Biên Hòa . Những kiến trúc truyền thống được gìn giữ và sự kết hợp hài hòa kiến trúc mới trong nhiều giai đoạn đã làm phong phú về công trình kiến trúc nghệ thuật của Biên Hòa. Những tác phẩm điêu khắc gỗ, đá, gốm được sử dụng trang trí trong các cơ sở tín ngưỡng tôn giáo trên địa bàn Biên Hòa có giá trị nghệ thuật cao, thể hiện tài năng sáng tạo của bao lớp nghệ nhân Biên Hòa . Với một hướng đi riêng từ khi mới ra đời, các sản phẩm gốm được  trang trí nhiều màu , chạm khắc chi tiết hoa văn đặc sắc , nhiều màu men lạ mắt tạo cho các sản phẩm gốm Biên Hòa có một sắc thái riêng , có chiều sâu  càng nhìn càng thấy  đẹp và  đã được triển lãm ờ nhiều nước , được tặng nhiều huy chương , bằng khen danh dự ở Pháp , Nhật , Thái Lan , Indonesia , Campuchia , Réunion .

Bạn hãy thử một lần tìm đến Thành Phố Biên Hòa  để tự mình chiêm ngưỡng nhiều dấu tích về thời hưng thịnh với những công trình mang đậm nét  tín ngưỡng. Những tinh hoa trong các làng nghề gốm sứ, điêu khắc hay những sự kiện lịch sử trong lao động , bảo vệ lãnh thổ và  các di tích văn hóa của vùng đất này.

Từ thành Phố Hồ Chí Minh đi theo hướng QL 1K , qua cầu Hóa An là tới Thành Phố Biên Hòa , ngôi trường đã đào tạo ra nhiều nghệ nhân của nghành gốm , suốt hơn một thế kỷ tồn tại và phát triển  , trường đã  nhiều  lần đổi tên do nội  dung đào tạo điều chỉnh theo từng thời kỳ  nay được mang tên là Trường Cao Đẳng Trang Trí Mỹ Thuật Đồng Nai  nằm ngay tại khu trung tâm hành chính của thành phố  Biên Hòa   , đối điên trường  là Bảo tàng tỉnh  Đồng Nai là nơi được  trưng bày các  hiện   vật lịch sử , khảo cổ , dân tộc học , các sản phẩm nghành nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống của tỉnh Đồng Nai  qua các thời kỳ  Trong đó có một phần trưng bày gốm  . Phòng trưng bày và giới thiệu  các sản phẩm gốm Mỹ Thuật Biên Hòa qua các thời đại được đặt  trên lầu 2 của Bảo Tàng tỉnh Đồng Nai với không gian thật ấm cúng và nhẹ nhàng tạo cho người xem một cảm giác thích thú và say mê

Trước lối đi vào phòng trưng bày là một bức tranh với khổ rộng , tấm bảng với lời giới thiệu về miền đất thanh bình , người dân bản địa hiền hòa và dễ mến , một vùng đất đã sản sinh ra  các nghệ  nhân với khối óc  sáng tạo và đôi bàn tay khéo léo đã để lại cho đời nhiều tác phẩm đẹp  .

Mời các bạn xem một số hình ảnh các sản phẩm gốm được  chụp tại phòng trưng bày Bảo tàng Tỉnh Đồng Nai

1/Lời giới thiệu

“” Nhà bè nước chảy chia hai

Ai về Gia Định , Đồng Nai thì về “” .

Câu hát xa xưa vang vọng một thời khai phá  , hội nhập lưu dân tứ xứ , rạng danh vùng đất Đồng Nai .

Từ Trấn Biên dinh đến tỉnh Biên Hòa , lòng đất , lòng người mở hội . Bỗng đâu thực dân kéo tới khiến cho  ‘’ tranh ngói nhuốm màu mây ‘’ . Tiếp theo cờ nghĩa “” Bình Tây “’ Đảng Cộng Sản Việt Nam quang vinh lãnh đạo toàn dân giành chánh quyền , rồi trường kỳ kháng chiến . Những chiến thắng : Trảng Táo , La Ngà , Đồng Xoài  , Bàu Cá …. Lưu danh hào khí miền Đông .

Kháng chiến chống thực dân Pháp thành công , lại nối tiếp chiến công chống Mỹ .Những kỳ tích : nhà Xanh , sân bay Biên Hòa , Long Bình , thành Tuy Hạ … lừng lẫy “năm châu “ , lung lay “ lầu Trắng “ . và “”thần tốc ,  táo bạo ,bất ngờ , chắc thắng “” đại quân giải phóng đập tan cánh cửa thép Xuân Lộc , tiến về Sài Gòn , hoàn thành chiến dịch HCM lịch sử .

Bước vào kỷ nguyện độc lập tự do , Đống Nai cùng cả nước góp phần bảo vễ và xây dựng tổ quốc .Công cuộc đổi mới của Đảng và nhà nước đem lại cho Đống nai vận hội mới phát triển kinh tế – xã hội vì mục tiêu “ dân giàu , nước mạnh , xã hội công bắng văn minh . “’ .

Kết hợp truyền thống và hiện đại , bằng nhựng tư liệu , hình ảnh  và các sưu tập hiện vật gốc thông qua mỹ thuật trưng bày  . Bảo Tàng Đồng Nai mong thể hiện được quá khứ hào hùng của Đồng Nai để làm hành trang hướng tới tương lai .

2/ Bức tranh treo ngoài hành lang trước khi vào phòng trưng bày hiện vật .


3/Tủ trưng bày những sản phẩm điêu khắc đá nghệ thuật


4/Tượng Phật  điêu khắc đá .

5/



6/Các sản phẩm gốm Biên hòa qua các thời đại .

7/Ché 6 quai


Ché 6 quai gốm trường Mỹ Nghệ Biên Hòa từ năm 1936- 1954

Hoa văn dây lá cúc cách điệu . Men xanh và vàng

8/Bình Vũ Nữ


Gốm Hợp tác xã Thái Dương  được làm  1992

9/ Ché Miền Thượng


Gốm Biên Hòa được làm năm 1954  . màu men xanh dương .

10/Bình trống đồng 3 quai


Gốm Hợp tác xã thái Dương  được làm năm 1991 .

11/ Ống dù múa trống  tây Nguyên


Sản phẩm màu của cơ sở gốm Thanh Châu

12/Bình Hoa Cúc


Gốm trường Mỹ Nghệ Biên Hòa được làm năm 1939

13/Bình Tứ Công hai quai


Gốm hợp tác xã thái Dương được làm năm 1991

14/ Bình sản xuất nông nghiệp


Gốm Biên Hòa năm 1985 . men xanh ngọc

15/Bình trái cổ cao


Gốm Công ty TNHH Đông Thành được làm 1992 .

16/Bình tứ ngựa hai quai


Gốm Hợp tác xã Thái Dương được làm 1991

17/ tranh ghép gốm


Tái hiện hình ảnh Lục Vân Tiên gặp lại Kiều Nguyệt Nga .

Trích tác phẩm Lục Vân Tiên  của Nguyễn Đình Chiểu  , tác phẩm văn học Nam Bộ .

Tác Giả : Nguyễn Văn Trí – Phường Bửu Hòa – TP Biên Hòa . được làm năm 1996 .

18/Phù điêu Hát Đào


Tác Phẩm gốm của GS Lê Văn Mậu . được làm năm 1963 .

19/ Phù điêu Trưng Vương khởi nghĩa


Tác phẩm đất nung giả đồng  của GS  Lê Văn Mậu , được làm năm 1955 .

20/ Phù điêu đám cưới .


Tác phẩm của GS Lê Văn Mậu , được làm năm 1965 .

21/


22/ Ché Rượu


Bình đầu tay của Ông Đặng văn Qưới  .

Thực hiện tại trường Bá Nghệ  Biên Hòa năm 1906

22/ Tủ trưng bày gốm thủ công mỹ nghệ


23/Bình trà chữ Tửu


Tác phẩm của Nghệ nhân Nguyễn Văn Trâm  , được làm năm 1963 .

24/ Bình cổ nhỏ


Gốm Trường Mỹ Nghệ Biên Hòa năm  19

25/ Bình Trà Con Rùa


Tác phẩm của tác giả Nguyễn Văn Trâm , được làm năm 1955 .

26/Bình Chân Lộc



Tác phẩm của trường Bá Nghệ Biên hòa  được làm năm 1935 .

27/


28/ Bình Hai Quai


Tác phẩm trường Mỹ Nghệ Biên Hòa  được làm năm 1963 .

29/


-Bầu Rượu

Tác phẩm trường Mỹ Nghệ Biên Hòa  năm 1952 .

-bầu rượu 2 quai

Tác phẩm gốm trường HTX  Biên Hòa được  năm 19 ..

-Liễn 5 quai

Tác phẩm gốm trường Mỹ Nghệ Biên Hòa năm 1950

-Bình Đấu Vật

Gốm Xí nghiệp DoNa  năm 1989 .

-Bình 4 quai

Tác phẩm gốm trường Bá Nghệ Biên Hòa năm 1941 .

-Liễn Hoa Sen

Hợp tác xã Biên Hòa năm 1950 .

30/


-Bình Trà Trái Bí

Tác Phẩm trường Mỹ Nghệ Biên Hòa năm 1941

-Bộ bình trà Con Chuột

Gốm HTX Biên Hòa năm 1949

-Bình Sữa Quai Thắt Nơ

Gốm Mỹ Nghệ Biên Hòa năm 1941

31/Hũ 4 quai rế


Tác phẩm trường Mỹ Nghệ Biên Hòa năm 1935 .( bình bên phải )

32 /Bằng Tốt Nghiệp


Bằng Tốt Nghiệp của ông Đặng Văn  Qưới , một trong những học viên đầu tiên tốt nghiệp trường Bá Nghệ Biên Hòa năm 1907 .

33/ Bằng Khen


Bằng khen trường Bá Nghệ Biên Hòa .

34/



35/ Chậu


Gốm đầu tay của Ông Đặng Văn Qưới .

Thực hiện tại trường năm 1906

36/Bình 2 bầu


Gốm trường Mỹ Nghệ Biên Hòa năm 1953

37/Tượng Ông Thọ


Gốm HTX Biên Hòa năm 1960 .

38/Bình chân Voi


Gốm trường Mỹ Nghệ Biên Hòa năm 1939 .

39/





40/ Bình chân đèn Lộng


Giáo Viên Nguyễn văn Trâm

Thực hiện tại trường Mỹ Nghệ năm 1963 .


Khanhhoathuynga

Hình ảnh  : Khanhhoathuynga .

 

MỤC LỤC  – ĐƯỜNG DẪN GỐM CỔ TRUYỀN VN

Advertisements

Read Full Post »

Hình tượng ngựa trên gốm cổ Việt Nam

Xem hình
Ngựa trên gốm cổ tàu Hội An

Gốm cổ Việt Nam rất phong phú, đa dạng không chỉ bởi hình dáng, màu men mà còn bởi các đồ án hoạ văn trang trí. Những đồ gốm vẽ hình chim, cá, thú thường là những phẩm vật mang tính nghệ thuật, có giá trị kinh tế cao, và dường như nó được sản xuất phục vụ cho tầng lớp trên của xã hội đương thời hay là để xuất khẩu ra thị trường nước ngoài.

Trong vô số đồ gốm hoa lam và đồ gốm vẽ màu của Việt Nam thế kỷ 15 được tìm thấy trên con tàu đắm dưới lòng đại dương ở gần đảo Cù Lao Chàm (Hội An) năm 1997-2000, có khá nhiều loại gốm trang trí vẽ hình chim, thú.
Trong đó đáng lưu ý nhất là những đồ gốm vẽ hình con ngựa. Ngựa được vẽ tưng bừng và sống động trên những chiếc Kendi (loạI bình rượu có vòi hình bầu vú), trên những vò rượu lớn hay trên bình tỳ bà và các loại đĩa lớn. Hình ngựa được diễn tả trong nhiều tư thế khác nhau: đang phi nước đại hay đang bay trong làn mây xanh hoặc đang rong ruổi trên chặng đường dài cùng những ông quan đội mũ cánh chuồn… Trên nhiều đồ gốm cao cấp khác, chúng ta cũng bắt gặp hình ảnh người cưỡi ngựa, phía sau có người hầu. Trên một vò rượu sành lớn, mà hiện nay đang được coi là phẩm vật cao quý của Thổ tù Đinh Công Kỷ, vị quan lang cai quản xứ Mường Động ở vào thời Lê (thế kỷ 17) cũng chạm khắc cảnh quan quân cưỡi ngựa rất sinh động.

Những đồ gốm trang trí, hình ngựa thường được xem là những đồ vật quý, vì hình dáng của nó thường rất đẹp. Hơn nữa trong thời kỳ cổ đại, con ngựa là đề tài rất được thị trường ưa chuộng. Người ta thích mua những đồ vật trang trí đẹp, nhưng mang tính văn hoá và hàm chứa những giá trị tư tưởng. Ngựa là con vật như vậy.

Con ngựa – Trung Quốc gọi là Mã, Nhật Bản gọi là Uma. Ấn Độ, tên Phạn của nó là Asu có nghĩa là “mau lẹ”, còn tên Ariăng của nó là Asuba có nghĩa là “chạy”. Trong cuộc sống đời thường, ngựa là con vật kéo xe hoặc cưỡi, dùng trong chiến trận; săn bắn và du hành, có nơi dùng trong lao động nông nghiệp. Trong quan niệm cổ xưa, ngựa là con vật có bản tính mau lẹ, hăng hái, được xếp dưới nguyên lý Dương của tự nhiên, và được coi là biểu trưng cho yếu tố Lửa. Tốc độ của ngựa được so sánh với sự di chuyển của Mặt Trời. Chính vì đặc trưng này mà người ta dùng biểu tượng ngựa để tượng trưng cho Mặt Trời. Có nơi, ngựa là vật hiến tế trong tín ngưỡng thờ thần Mặt Trời.

Trong các sử thi Ấn Độ đều thấy nói nhiều đến tín ngưỡng thờ cúng Mặt Trời, tục này sau đã lan truyền sang châu Âu và châu Á. Sự mau lẹ của con ngựa cùng với sức mạnh và năng lực có thể đi được chặng đường rất xa của nó khiến cho người ta gán cho nó những tên gọi như Gío Tây, Chân Mau, Tia Chớp, Thiên Lý Mã, Phi Mã…Phi Mã là con ngựa Ấn Độ tên là Assa Batanan, nó là con “ngựa quý, thân trắng tuyền và đầu màu đen, có sức mạnh kỳ lạ, bay trong không trung”. Vì đặc tính này, ở Ấn Độ và nhiều nước khác, người ta đã thể hiện hình ảnh ngựa trong nghệ thuật với những đôi cánh như thiên thần, chẳng hạn như hình chạm khắc Budda Gaya trong các điện thờ Hán ở bên Trung Quốc.

Người Phương Tây quan niệm rằng ngựa có cánh xuất phát từ con ngựa Pôgase có cánh của thần thoại Hy Lạp. Trên đồ gốm cổ Việt Nam cũng trang trí những hình ngựa có cánh. Những con ngựa này được diễn tả trong tư thế đang bay trong không trung. Như thế, con ngựa trong nghệ thuật gốm Việt Nam cũng hoá thân vào huyền thoại, và ít nhiều nó đã mang màu sắc tôn giáo như con ngựa trong văn hoá Ấn Độ hay văn hoá Trung Quốc.

Cư dân Hồi giáo ở Đông Nam Á cũng có tục thờ ngựa, họ coi ngựa là con vật linh thiêng. Có lẽ vì tín ngưỡng này mà đồ gốm vẽ ngựa của Việt Nam rất được cư dân Hồi ưa chộng. Theo một số tài liệu nước ngoài, đồ gốm Việt Nam thế kỷ 14 và 15 không những đã xâm nhập vào đời sống sinh hoạt cộng đồng cư dân HồI, mà còn được sử dụng rộng rãi trong các nghi lễ có tính cách linh thiêng. Những đồ gốm này được đánh giá cao, đến nỗi sở hữu gốm được coi như tiêu biểu cho cương vị xã hội, và được lưu truyền cho các đời sau như là những đồ gia bảo. Đối với hiện vật dùng trong nghi lễ, giá trị đồ gốm tuỳ thuộc vào những gì có liên quan đến yếu tố linh hồn và tổ tông hơn là sự hoàn hảo về mặt kỹ thuật. Đây cũng có thể là lời giải đáp cho sự hiện diện của nhiều đồ gốm vẽ ngựa trên con tàu đắm Hội An mà tôi đã nêu trên.

Theo quan niệm của Ấn Độ, ngựa là một trong những chòm sao của hoàng đạo phương Tây, nó được hình tượng hoá qua người bắn cung Sagittarius xuất hiện ở vòng cung thứ chín dưới dạng hình nhân mã, cũng tương tự như cung ngọ trong mười hai cung của phương Đông, mỗi cung tượng trưng cho một con vật (Tý, sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Mùi…), và mỗi con vật không chỉ biểu hiện cho một năm mà còn biểu hiện cho ngày và giờ.

Ở Phương Đông cũng như phương Tây, ngựa thường được gán cho những phẩm chất của sự thanh khiết, sự cao quý và sự khôn ngoan. Đặc biệt ở Trung Quốc người ta rất coi trọng ngựa, đánh giá nó rất cao vì nó liên quan đến việc thi cử. Các văn nhân chuẩn bị cho môn đồ của mình đi thi được gọi là “mã sư”, nơi giảng dạy gọi là “ốc mã”, còn bản thân các học trò được gọi là “mã sinh”. Dưới thời Lê Sơ ở Việt Nam, các học trò trường Quốc Tử Giám cũng được gọi là mã sinh, và khi họ đỗ tiến sĩ thì được vua ban thưởng và cho cuỡi ngựa về thăm quê (vinh quy bái tổ). Trên một số đồ gốm cổ Việt Nam cũng tái hiện đề tài “vinh quy bái tổ”, biểu đạt hình ảnh một tân quan ngồi trên lưng ngựa, xung quanh có người hầu cầm lọng hay cầm cờ xí. Trên tranh Đông Hồ cũng có bức tranh vinh quy bái tổ như trên đồ gốm.

Như vậy, từ quan niệm cổ xưa, qua hình tượng con ngựa trang trí trên đồ gốm cổ, ta có thể thấy ngựa bao giờ cũng giữ vị trí quan trọng trong đờI sống của con người. Nhạy cảm, nhanh nhẹn và thông minh-ngựa không chỉ là người bạn đường của con người mà là người bạn chí tình. Vì đức tính quý báu này, ngườ ta đã lấy hình ảnh con ngựa để ẩn dụ những ý tưởng mang tính nhân văn sâu sắc. Nhà tiên tri Môhamét đã diễn tả một cách khéo léo vị trí của ngựa trong đời sống của con người như sau: “Ngựa là nguồn hạnh phúc và nguồn an ủi giàu có đối với con người. Trên lưng Ngươi (ngựa) là chỗ ngồi của sự danh giá và thân Ngươi là sự giàu có. Và mỗi hạt thóc cho ngươi sẽ làm cho kẻ phạm tội được hưởng ân huệ khoan dung”.

Như thế, từ con vật đời thường, với bản tính tốt đẹp mà con người đã gán cho nó, thần thánh nó, huyền thoại nó – ngựa đã trở thành hình tượng nghệ thuật, trở thành con vật linh thiêng, hoá thân vào đời sống văn hoá tâm linh, và thăng hoa vào nền nghệ thuật của dân tộc Việt Nam và nhiều nước trên thế giới.



(Theo Viện khảo cổ học Việt Nam)

 

MỤC LỤC  –  GỐM SỨ CỔ TRUYỀN VN


Read Full Post »