Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘di chỉ Phùng Nguyên’

Cổ vật Phùng Nguyên – Văn hoá đồ đá

cổ vật Phùng Nguyên

cổ vật Phùng Nguyên

Thú chơi đồ cổ có từ lâu đời, làm say mê, vui buồn bao lớp người giàu sang, quyền quý cũng như dân thường nơi thôn dã. Báu vật – những đồ cổ quý hiếm mang giá trị lịch sử, văn hóa, kinh tế – được giữ gìn bảo quản từ thế hệ trước sang thế hệ sau.

Phùng Nguyên- mảnh đất phù sa ven bờ sông Thao với những đồi cây rậm rạp của vùng trung du, mà dấu vết còn lại là những rừng Quần, rừng Ma Sặc, rừng Giõ… cùng những lớp đá cuội dày đặc trầm tích của những dòng sông cổ.

Văn hóa Phùng Nguyên có hơn 60 di chỉ phân bố trong một phạm vi rộng khắp đồng bằng Bắc Bộ, chủ yếu là dọc theo lưu vực các con sông lớn chảy từ phía Bắc xuống sông Hồng, sông Đà. Ở văn hóa này, các loại hình di tích rất đa dạng, từ di chỉ cư trú, mộ táng đến các di chỉ xưởng sản xuất công cụ lao động và đồ trang sức. Nhiều loại nguyên liệu đá được sử dụng như đá bazan, Diabazan, Spilite… nhưng phổ biến và đặc trưng hơn cả vẫn là đồ ngọc Nephrite và Jadiete. Theo nhiều tài liệu của các nhà khảo cổ học, thì người Phùng Nguyên cũng sử dụng hỗn hợp cả hai loại đá này trong cùng mục đích chung là chế tạo công cụ lao động, vũ khí, đồ trang sức.

Đồ đá ở đây, không những nhiều về số lượng, mà còn phong phú về loại hình. Đặc điểm của đồ đá Phùng Nguyên là được chế tạo với một trình độ kỹ thuật cao, đồ đá sản xuất ra được mài nhẵn bóng, hình dáng cân đối đều đặn, có góc vuông cạnh thẳng hoặc tròn trặn duyên dáng. Kích thước nhỏ nhắn là một đặc điểm nổi bật của đồ đá Phùng Nguyên so với các nơi khác. Ở Phùng Nguyên, số lượng rìu to lớn không nhiều. Nhiều chiếc rìu nhỏ đến mức khiến người ta nghi ngờ khả năng sử dụng thực tế của chúng, có những chiếc dài không quá 2cm. Vũ khí săn bắn ở Phùng Nguyên tuy có, song cũng hiếm. Những mũi tên hình lá hẹp dài có cán hoặc không, những mũi tên dẹt hình tam giác, cùng những mũi tên hình ba cạnh mang dáng dấp đặc trưng riêng biệt .

Covat2

Các loại vòng trang sức cũng là một trong những đặc điểm của đồ đá Phùng Nguyên. Vòng ở đây không những nhiều về số lượng, mà kiểu dáng cũng muôn hình muôn vẻ. Phần lớn những vật đeo này được chế tạo từ những mẩu đá ngọc còn thừa trong các chế tác khác chứng tỏ sự sáng tạo của con người trong văn hóa này. Hạt chuỗi được người Phùng Nguyên sử dụng là những hạt chuỗi hình ống, nhiều chiếc có chiều dài tới 8-9cm nhưng lỗ khoan rất nhỏ. Nhiều hạt được mài vắt chéo ở hai đầu như thể đó là vật chủ trong một chuỗi hạt của người Tràng Kênh. Ngoài ra, hạt chuỗi dạng hạt cườm mỏng cũng rất phổ biến. Về mặt cắt ngang vòng, có đủ loại: Hình vuông, tròn, bán nguyệt, tam giác, chữ nhật, hình thang, và có thêm gờ nổi. Về màu sắc thì từ trắng ngà, tím nhạt đến gan gà, xám xanh, đủ loại. Kiểu loại tuy nhiều, song trong đó, vòng mặt cắt hình chữ nhật dẹt chiếm số lượng nhiều hơn cả. Có tới 424 mảnh vòng loại này trong tổng số 540 mảnh vòng thu lượm được. Nếu cho rằng, loại vòng bản rộng có gờ nổi tiêu biểu cho trình độ cao của kỹ thuật đồ đá Phùng Nguyên, thì cũng có thể nói, sự phong phú loại vòng mặt cắt ngang hình chữ nhật dẹt là một đặc điểm của vòng trang sức Phùng Nguyên. Trong các giai đoạn sau, loại vòng này giảm dần và gần như mất hẳn, mà xuất hiện các loại vòng lớn có mặt cắt ngang hình bán nguyệt hoặc gần tam giác.

Ở Phùng Nguyên, bên cạnh hàng trăm bàn mài hình lòng chảo, bàn mài rãnh hình lòng máng hay vạch sâu hình chữ V, còn phát hiện được loại bàn dập có rãnh nhỏ song song ở hai mặt. Hiện vật này, tuy công dụng chưa được xác định, song rõ ràng, nó là một di vật độc đáo của di chỉ Phùng Nguyên cùng những di chỉ đồng loại mà ở các di chỉ có niên đại sớm hay muộn hơn, cũng như ở những văn hóa cùng thời khác trên nước ta, chưa hề phát hiện được.

MỤC LỤC – HỘI HỌA & ĐIÊU KHẮC


Advertisements

Read Full Post »