Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘Côn Đảo’

Tàu cổ đắm Côn Đảo – Vũng Tàu và hiện vật trục vớt – THE VUNG TAU SHIPWRECK (c. 1690)

vung tau1

“Tàu cổ đắm tại Vũng Tàu” được ngư dân phát hiện gần Côn Đảo, Nam Việt Nam. Sverker Hallstrom nhận được giấy phép trục vớt cổ vật sau khi Xí nghiệp Liên hiệp trục vớt cứu hộ (Visal – the Vietnam Salvage Corporation) đã tiến hành các công tác trục vớt sơ bộ. Flecker đã chỉ đạo phần việc trục vớt chính cho Hallstrom vào năm 1991.

Từ cuối năm 1989, dân buôn bán đồ cổ khu vực đường Đồng Khởi rỉ tai nhau về chuyện một nhóm ngư dân ở Long Hải phát hiện một con tàu cổ bị đắm trên vùng biển Vũng Tàu, Côn Đảo. Không lâu sau, vào khoảng giữa năm 1990, hàng loạt cổ vật như bình, hũ, lọ bằng gốm sứ với hai màu xanh lam, trắng với đủ loại chiều cao, kích cỡ, trong đó có rất nhiều cổ vật bị hàu bám đã xuất hiện trên thị trường cổ vật TP.HCM.

Rồi tung tích của những người dân chài phát hiện chiếc tàu cổ bị đắm đã được xác định: anh Nguyễn Văn Đê và Nguyễn Văn Vàng, đều là ngư dân ngụ tại ấp Hải Hà, thị trấn Long Hải (BR-VT). Khi thị trường đồ cổ ở đường Đồng Khởi, TP.HCM dậy sóng, cũng là lúc Xí nghiệp trục vớt cứu hộ Visal (Bộ Giao thông vận tải) tìm được vị trí tàu cổ bị đắm trên vùng biển Hòn Cau, Côn Đảo.

Phương tiện trục vót : tàu Đại Lãnh cùng 20 thợ lặn Việt Nam

Phương tiện trục vót : tàu Đại Lãnh cùng 20 thợ lặn Việt Nam

Tháng 9-1990, Xí nghiệp Liên hiệp trục vớt cứu hộ (Visal) và Công ty Hallstrom Holdings Oceanic (Thụy Điển) khai quật khảo cổ học dưới nước con tàu cổ bị đắm này. Đây là đợt khai quật khảo cổ học dưới nước đầu tiên ở VN thành công mỹ mãn.

48.000 hiện vật gốm sứ thu được từ con tàu đắm này (trong tổng số 270.000 hiện vật các loại ) chủ yếu là đồ sứ men lam (blue and white) thời Khang Hy (1662-1772) do các xưỡng gốm tại Cảnh Đức Trấn – Giang Tây TQ sản xuất bao gồm các hàng hóa như chóe, bình hũ, lọ, ấn, đĩa, tô, ống cắm bút bằng gốm với kỹ thuật chế tác điêu luyện, tinh xảo, hoa văn trang trí kiểu châu và một bộ sưu tập ấn tượng đồ sứ men trắng. Cũng có nhiều hiện vật là hàng tại các địa phương khác ở Trung Quốc sản xuất, và đa dạng các hiện vật cổ ngoài danh sách gốm sứ từ các bánh răng chuyển lực của con tàu cho đến các vật dụng cá nhân khác. Việc tìm thấy ba loại tiền quan cổ trên tàu trong đó đồng Khang Hy có niên đại sớm nhất và một thanh mực tàu cổ bên hông có khắc trang trí năm âm lịch sản xuất là căn cứ cho các nhà khảo cổ định niên đại tàu đắm là trong khoảng 1690.

Đồ gốm sứ trên con tàu này dự tính sau khi cập cảng trung gian sẽ được chuyển qua một con tàu VOC khác và tiếp tục cuộc hành trình để đến Hòa Lan. Những hàng hóa khác là để cung cấp cho cộng đồng người Hoa tại cảng ấy và chính là thương cảng Batavia.

Cổ vật tàu đắm Côn đảo - Vũng Tàu

Cổ vật tàu đắm Côn đảo - Vũng Tàu

Năm 1992, 28.000 cổ vật lành lặn được Christies chọn đem bán đấu giá tại Hà Lan với giá trị 7,3 triệu USD. Toàn bộ các tiêu bản đầy đủ các cổ vật trục vớt tại địa điểm này được trưng bày tại Viện Bảo Tàng Vũng Tàu. Phần gốm sứ cổ còn lại phần lớn có độ hư hỏng nhất định được phân chia giửa Hallstrom và Chính quyền Việt Nam.

Trong khi cuộc đấu giá đồ cổ tại Hà Lan đang diễn ra thì rất nhiều ngư dân Vũng Tàu và Côn Đảo tiếp tục khai quật “mót” cổ vật từ tàu cổ Hòn Cau. Điều đáng nói là trong quá trình “mót” cổ vật ở Hòn Cau, một ngư dân ở phường 10, TP Vũng Tàu bị liệt nửa người, sau đó đã chết vì nhũn não.

Trước khi mất, ngư dân này kêu người vợ lại gần và nói: “Ngoài Hòn Cau, ít nhất trên vùng biển Vũng Tàu còn có sáu con tàu bị đắm. Năm ngoái anh đã phát hiện tại Hòn Bà một tàu bị đắm chỉ cách mặt nước vài chục mét. Chừng nào con mình lớn thì bảo nó ra khu vực đó mà vớt đồ cổ…”. Thông tin này sau đó được vợ của ngư dân nọ báo cho em trai và đó cũng là thời điểm người dân Vũng Tàu và giới săn đồ cổ TP.HCM lùng sục khắp hang cùng ngõ hẻm ở Vũng Tàu và Long Hải..

Giữa năm 1993, Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu phối hợp với Visal tiếp tục khai quật con tàu cổ khu vực Hòn Bà. Trong lần khai quật này, 569 hiện vật, chủ yếu là đồ gốm VN ở thế kỷ 19. Các cổ vật đã có tiếng nói riêng: khẳng định được nghề gốm dân dụng truyền thống của cư dân vùng Nam Trung bộ, liên quan chặt chẽ đến nghề làm mắm của cư dân cổ.

Hình ảnh một số cổ vật tiêu biểu trục vớt được từ tàu đắm Vũng Tàu ( Hòn Cau – Côn Đảo):

KhanhHoaThuyNga tóm lược theo The International Journal of Nautical Archaeology (1992)

MỤC LUC – SƯU TẦM GỐM SỨ TRUNG HOA – KIẾN THỨC

Advertisements

Read Full Post »