Feeds:
Bài viết
Bình luận

Archive for the ‘TÀI LIỆU VỀ DI SẢN NHÀ, KIẾN TRÚC CỔ’ Category

Được xây dựng từ thời chúa Nguyễn (thế kỷ XIX). Thành kèn thuộc thôn bàn Lân , huyện phước chánh , tỉnh Biên Hòa . Nay thuộc phường Quang Vinh , thành phố Biên Hòa tỉnh Đồng nai .

Thành Kèn được xây dựng trên khu  đất có tổng diện tích 10.816 m vuông . Đây là công trình kiến trúc quân sự đặc sắc có niên đại sớm ở Đồng Nai và vùng phụ cận .

Theo tác giả Lương Văn Lựu ( trong Biên Hòa sử lược ) thì thành được xây dựng vào năm Gia Long thứ 15 ( tức 1816 ) , tại địa hạt thôn Bàn Lân (thôn Tân Lân) huyện Phước Chánh, tỉnh Biên Hòa cũng với tên gọi là “Thành Cựu” do dân Lạp Man xây đắp bằng đất. Chu vi thành dài 338 trượng, cao 8 thước 5 tấc, dày 1 trượng. Hào xung quanh rộng 4 trượng, sâu 6 thước ,  thành có 4 cửa và một kỳ đài (phía chánh điện). Mỗi cửa ngõ có bắc một cầu đá ngang qua hào để làm lối lưu thông ra vào“ ,  thành được xây theo hình cánh cung .

Đến năm Minh Mạng thứ 18 ( tức 1837 ) Thành Cựu được xây dựng lại bằng đá ong và được đổi tên là thành Biên Hòa . Khi Pháp đánh chiếm các tỉnh Nam Bộ, thành Biên Hòa trở thành nơi phòng ngự, phản công địch của quan quân nhà Nguyễn.Tháng 12 năm 1861 người Pháp chiếm đóng cho phá dỡ thành và xây dựng lại với quy mô chỉ bằng 1/8 thành cũ, và thành được gọi tên là thành Xăng Đa (Soldat –  “thành Lính”) . Vào Mỗi buổi sáng lính trong thành sử dụng  kèn  để báo thức ,  âm thanh vang cả một vùng nên người dân Biên Hòa đã gọi là Thành Kèn để đặt tên cho nơi này .

Sau khi chiếm đóng thành Biên Hòa , ngoài việc cho thu hẹp diện tích , người Pháp còn cho xây dựng thêm nhiều công trình bên trong thành  như các khu nhà biệt thự với một tòa phía Tây Bắc và một tòa phía Đông Nam. Những ngôi nhà này được xây dựng 3 tầng có sàn gạch, mái ngói, vòm cuốn, hệ thống cửa thông gió cho cả tòa nhà, trong đó đáng chú ý là sàn gạch được chia nhỏ bằng các thanh thép hình to dày, sau đó ghép gạch lại với nhau bằng vôi, vữa.

Theo các chuyên gia, thành Biên Hòa  được xem là di tích có giá trị về lịch sử và khoa học. Các công trình kiến trúc và những dấu tích còn lại ở thành Kèn là những tư liệu quý giá về kỹ thuật xây dựng vào thời kỳ đầu chế độ thực dân Pháp đô hộ. Đó là các công trình phòng thủ quân sự, nhà làm việc, nhà ở kiểu Pháp; các đoạn tường thành, móng thành và các vị trí chiến đấu. Tại đây người ta thấy được ảnh hưởng của “tính bản địa” khi các vật liệu tại chỗ như gỗ, đá tổ ong được sử dụng song song với các vật liệu thuần châu Âu như gạch chỉ, thép hình. Nhiều kỹ thuật xây cất cổ vẫn còn giá trị cho các nhà nghiên cứu về công nghệ xây dựng ngày nay như: sàn gạch bằng vôi vữa, kết cấu giàn mái bằng thép-gỗ, cấu tạo thông gió trong ngôi nhà, cách thức lợp mái hiện đại nhưng lại xuất hiện hơn một thế kỷ trước, kỹ thuật chống sét cũng như cả hệ thống kỹ thuật cuốn vòm bằng gạch…
Thời kỳ Mỹ – ngụy, thành Biên Hòa được sử dụng vào mục đích quân sự. Sau năm 1975, phòng Hậu cần Công an tỉnh Đồng Nai quản lý, sử dụng di tích và xây dựng thêm một số hạng mục làm công sở, nhà kho. Năm 2001, do nhu cầu mở đường nội ô ở thành phố, một số hạng mục như: Lô cốt, vòng thành bị đập bỏ. Mặc dù diện tích của thành Biên Hòa bị thu hẹp, một số hạng mục bị phá vỡ so với hình thể ban đầu, nhưng vẫn bảo lưu được yếu tố gốc cần thiết.

Hiện nay , thành Biên Hòa còn lại những đoạn tường thành bằng đá ong liên kết với nhau, cùng một số hạng mục, các công trình bên trong thành đều bị rễ cây cổ thụ ăn vào làm xuyên tường, làm nứt mạch xây và vữa trát, nhiều đoạn bị bong tróc nghiêm trọng, nhiều chỗ bị ẩm mốc. Sàn gạch của tòa nhà trong thành đã bị hư hại làm bong các lớp vữa trát, khiến khối gạch nằm giữa tụt khỏi khuôn, làm thủng sàn. Ngoài ra, giàn mái cũng như các cửa trên mái lấy gió, ống khói hầu như đã hư hỏng nặng , riêng hệ thống phòng thủ nhiều đoạn tường thành cũ đã bị sập đổ , hệ thống phòng thủ trong thành hiện cũng đã bị sập đổ.

Năm 2008 , UBND tỉnh đã ban quyết định công nhận Di tích lịch sử thành cổ Biên Hòa là di tích lịch sử cấp tỉnh . Và mới đây Bộ Văn hóa- thể thao và du lịch (VHTT-DL) vừa ban hành quyết định xếp hạng 9 di tích quốc gia đối với các di tích lịch sử, di tích khảo cổ, di tích kiến trúc, danh lam thắng cảnh tại một số địa phương trong cả nước, trong đó có Di tích lịch sử Thành cổ Biên Hòa ( Thành Kèn )

Trải qua thời gian tồn tại và sự thăng trầm của lịch sử “Thành Kèn” đã trở thành minh chứng lịch sử cho tinh thần bất khuất, quật cường trong buổi đầu khai hoang mở cõi  , đồng thời ghi dấu lịch sử hào hùng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Ngày nay “Thành Kèn” không còn nguyên vẹn như xưa song những gì còn sót lại đã phản ánh được trình độ kỹ thuật, kiến trức quân sự của cha ông ta ngày xưa.

Khi tôi đến tham quan di tích lịch sử Thành Biên Hòa  , bác bảo vệ cho biết ngôi nhà đã mục nát  rất nguy hiểm chỉ có thể đứng ở phía ngoài chụp ảnh & tham quan  không được vào bên trong thành  vì có thể xảy ra tai nạn  . Khi chúng tôi đi sát vào phiá trong  thành  bác bảo vệ  cẩn thận lúc nào cũng đi kè kè bên cạnh để ngăn lại  nếu chúng tôi cố tình vào  bên trong .

Với một di tích quý mang dấu ấn  lịch sử , thiết nghĩ UBND  tỉnh  nên quan tâm  nhiều  đến  di tích thành cổ này cho trùng tu  , tu bổ  để bảo tồn một di tích quý tồn tại hàng trăm năm , phục vụ nhân dân tham quan.

This slideshow requires JavaScript.

* MỤC LỤC –  TÀI LIỆU VỀ DI SẢN NHÀ – KIẾN TRÚC CỔ

DANH MỤC TỔNG HỢP

Read Full Post »

DANH MỤC TỔNG HỢP

* MỤC LỤC –  TÀI LIỆU VỀ DI SẢN NHÀ – KIẾN TRÚC CỔ

 

*Thành Kèn – di tích lịch sử Thành Biên Hòa

*Một ngôi nhà cổ ở thị xã Hội An

*Hoang tàn nhà cổ cụ Vương

*Những ngôi nhà cổ dân gian truyền thống ở TPHCM

*Nhà cổ ở Nam Bộ – tư liệu tổng hợp

*Hai căn nhà cổ ở Sa Đéc

*Nhà rường cổ Huỳnh Phủ – bến Tre

*Nhà cổ trăm  cột ở Long An

*Nhà vườn cổ ở Huế

*Nhà cổ trên lưng đồi vùng Tiên Phước –Quảng  Nam

* Kiến trúc xưa ở Cù Lao Phố

*Những Kiến trúc , công trình xưa nhất Sài Gòn

*Nhà cổ dân gian tại Bà Rịa Vũng Tàu

*Nhà cổ Bình Dương

*Nghệ thuật trang trí trong ngôi nhà cổ tại Bình Dương

* Thú chơi nhà cổ         

*Ngôi nhà cổ đẹp nhất miền Tây

*Ngôi nhà cổ đẹp nhất Miền Tây 2 – nhà cổ vườn lan

* Nguy cơ tuyệt tích nhà cổ ở Sài Gòn

*Những người mê nhà cổ

*Nhà cổ thật & nhà cổ giả ở Hội An

*Bình phong trong kiến trúc truyền thống VN

*Bảo tồn di sản : phải đúng luật & có tầm nhìn xa

*Di sản bốc hơi

*Nhà cổ Diệp Đồng Nguyên – Hội An va các cổ vật sưu tập của gia chủ

*Ngôi đền Pô Kluang Garai ở Phan Rang

*Ngói lưu ly

*Cấu trúc kiến trúc cổ VN

*Nhà rường cổ VN

*Ứng xử tàn bạo với di tích

*Kiến trúc các ngôi chùa xưa & nay

*Ngôi nhà thờ  tộc  Trương ở Hội An

*Nếu Hội An không còn phố cổ

*Nhà cổ ở Huế

*Biến di tích 400 tuổi thành   …1 ngày tuổi

*Viện bảo tàng Khải Định – Bảo tàng cổ vật cung đình Huế

*Những ngôi chùa đẹp tại VN

*Chùa tại Miền Bắc VN p2

*Chùa tại miền Bắc VN p3

*Chùa tại miền Bắc VN p4

*Chùa tại miền Bắc VN p 5

*Di tích đài kỷ niệm ở Biên Hòa

Read Full Post »

DI TÍCH ĐÀI KỶ NIỆM

Di tích Đài Kỷ niệm (Đài chiến sĩ) được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia theo Quyết định số 1288/VH-QĐ ngày 16 tháng 11 năm 1988.

Đài Kỷ niệm nằm ở trung tâm thành phố Biên Hòa, ngay kế khu trung tâm văn hóa Quảng Trường tỉnh, nằm giữa hai trục lộ: Quốc lộ I và Quốc lộ 1K. Công trình này được chính quyền thực dân Pháp xây dựng vào năm 1923 với tên gọi “Đài Kỷ niệm người Việt trận vong”. Trước đây, Đài thuộc làng Bình Trước, tổng Phước Vinh Thượng, tỉnh Biên Hòa, nay thuộc phường Trung Dũng, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.

Lối kiến trúc của Đài mô phỏng theo kiểu Ngọ môn Huế thời nhà Nguyễn. Đài Kỷ niệm là một công trình đặc sắc, mang màu sắc dân tộc, do hai giáo sư người Pháp là ông Robert Balick và bà Balick thiết kế và trực tiếp hướng dẫn thợ và học sinh trường Bá nghệ Biên Hòa thi công.

( Bệ chân đài được tôn cao so với bề mặt chung quanh. Hai trụ đá được tôn cao, trên mỗi trụ được chạm khắc với đường nét tinh tế. Phần nối hai trụ với những mảng trang trí tinh tế. Trên thân của trụ đá có câu đối chữ Hán với nội dung:”Dũng sĩ trí thân phò Tổ quốc danh bi biểu trụ vạn cổ chấn lưu phương. Chinh hồn toàn tiết phân hương quan thu cúc xuân hoa truyền điệt tử” được thực hiện công phu bằng gốm với màu sắc hài hòa. Tấm bia đá khắc chữ Hán ghi tên những con người ở Biên Hòa đã bỏ mạng vì nước Pháp. Họ là những người dân thuộc địa bị bắt lính và chiến đấu trên những mặt trận xa quê hương mà thực dân Pháp chủ mưu. Bên chân hai trụ có hình tượng lân chầu bằng gốm. Bốn góc chân đài có hình ảnh của tượng rồng làm bằng gốm men xanh Biên Hòa tỏa xuất ra bốn hướng.)

Từ xa ta có thể nhìn thấy hai trụ cao của đài được dán bằng gạch gốm men xanh đen với hai câu đối

“Dũng sĩ tri thân phò tổ quốc danh bi biểu trụ vạn cổ chấn lưu phương.

Chinh hồn toàn tiết phân hương quan thu cúc xuân hoa thiên niên truyền điệt tử”

Mỗi đỉnh trụ đều cẩn búp sen bằng sành với ý nghĩa mong người đã khuất được siêu thăng cõi Phật. Giữa hai búp sen là hình mặt trời, dưới có 3 chữ Hán “Chiến sĩ đài”. Tấm bia đặt trong đài khắc 4 chữ Hán sắc xảo “vị quốc vong khu” để tưởng nhớ người bản xứ bỏ mình vì “Mẫu quốc đại Pháp”. Chính quyền thuộc địa xây dựng đài để làm gì? Những oan hồn mà tên họ khắc trên bia đá kia là ai? Nguyễn Ái Quốc trong tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp đã vạch rõ sự mị dân một cách lố bịch của chính quyền thuộc địa Pháp về sự kiện “Những ngày hội ở Biên Hòa” khi chúng tổ chức khánh thành “Đài kỷ niệm người Việt trận vong” ngày 21.1.1923. Theo bài diễn văn của công sứ Pháp đọc tại buổi lễ thì tên tuổi những người được tạc trên bia đá kia là “Những thanh niên bản xứ tình nguyện rời bỏ quê hương lên đường sang Pháp để chiến đấu bảo vệ “mẫu quốc” và hiến thân cho sự nghiệp cao cả ấy”. Con số thanh niên Việt Nam “tự nguyện hiến thân” ấy là bao nhiêu? Trong chương “Thuế máu” của tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp, Nguyễn Ái Quốc viết “Tổng cộng có bảy mươi vạn người bản xứ đã đặt chân lên đất Pháp; và trong số ấy, tám vạn người không bao giờ còn trông thấy mặt trời trên quê hương đất nước mình nữa”…

Để lấy tiền bỏ vào quỹ xây dựng “Đài kỷ niệm người Việt trận vong” của tỉnh Biên Hòa, Ban Tổ chức ngày hội đang tích cực chuẩn bị một chương trình tuyệt diệu. Người ta bàn tán sẽ có bao nhiêu là yến tiệc giữa vườn theo kiểu Anh, nào là chợ phiên, nào là khiêu vũ ngoài trời…Tóm lại, sẽ có nhiều và đủ thứ trò chơi để ai ai cũng có thể góp phần làm việc nghĩa một cách thú vị nhất đời…Ngày 21 tháng 11 tới, chúng ta hãy đi Biên Hòa, chúng ta sẽ vừa được dự những hội hè linh đình vui tươi, vừa được dịp tỏ cho những gia đình tử sĩ Việt Nam ở Biên Hòa thấy rằng chúng ta tưởng nhớ đến sự hy sinh của con em họ.

Thật là thời đại khác

Nhưng phong tục kỳ quái làm sao!

Người khẳng định “Như thế là trong một việc mà chính quyền thuộc địa đã phạm hai tội ác với nhân dân”.

Đài kỷ niệm ở Biên Hòa vẫn còn đó, sừng sững giữa không gian và thời gian. Ba phần tư thế kỷ khói lửa ngập tràn, những kẻ thù xâm lăng Pháp, Nhật, Mỹ lần lượt ra đi sau thất bại nhục nhã ê chề. Đài kỷ niệm ở Biên Hòa không chỉ là tấm bia sâu lắng về những người đã chết. Qua Bản án chế độ thực dân Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã biến nó thành bản cáo trạng hùng hồn, lên án chế độ thực dân tàn bạo, chà đạp lên một dân tộc. Những quốc gia, dân tộc và cả những số phận bị áp bức ấy chỉ còn một con đường duy nhất là vùng lên tư giải phóng. Không phải ngẫu nhiên mà ngày 1.5.1930 lá cờ đỏ búa liềm xuất hiện ngạo nghễ tung bay tại đây. Rồi mười lăm năm sau, hàng vạn người dân Biên Hòa, đội ngũ chỉnh tề, tầm vong vạt nhọn, cờ đỏ sao vàng rầm rập đi ngang qua đài kỷ niệm để đón chào nền độc lập tự do vào mùa thu tháng 8 năm 1945 lịch sử. Mùa xuân năm 1975 Đài kỷ niệm lại chứng kiến đoàn quân chiến thắng hùng hậu với xe tăng, trọng pháo tiến vào Biên Hòa, hoàn thành chiến dịch Hồ Chí Minh tại Đồng Nai.

Cuối năm 1992, Đài kỷ niệm được trùng tu, với một khuôn viên khang trang đẹp đẽ, những thảm cỏ xanh, đài nước, vườn hoa nhiều màu sắc hài hòa tôn tạo đài trở thành một công viên văn hóa tô điểm làm đẹp thành phố, thu hút đông đảo quần chúng đến vui chơi. Đài kỷ niệm mãi mãi là một bằng chứng không thể chối cãi tố cáo tội ác của thực dân Pháp, nhắc nhở người dân xứ Biên Hòa một thời lịch sử đau thương dưới ách thống trị ngoại bang để vươn lên tự cường, xây dựng một cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

“Đồng Nai di tích – lịch sử của Nhà Xuất bản Đồng Nai”

* MỤC LỤC –  TÀI LIỆU VỀ DI SẢN NHÀ – KIẾN TRÚC CỔ 

Read Full Post »

CHÙA TẠI MIỀN BẮC – VIỆT NAM – PHẦN 5

* MỤC LỤC –  TÀI LIỆU VỀ DI SẢN NHÀ – KIẾN TRÚC CỔ 

*MỤC LỤC  – VIDEO – SLIDE SHOW

Read Full Post »

CHÙA TẠI MIỀN BẮC – VIỆT NAM – PHẦN 4

* MỤC LỤC –  TÀI LIỆU VỀ DI SẢN NHÀ – KIẾN TRÚC CỔ 

*MỤC LỤC  – VIDEO – SLIDE SHOW

Read Full Post »

CHÙA TẠI MIỀN BẮC – VIỆT NAM – PHẦN 3

* MỤC LỤC –  TÀI LIỆU VỀ DI SẢN NHÀ – KIẾN TRÚC CỔ 

*MỤC LỤC  – VIDEO – SLIDE SHOW

Read Full Post »

CHÙA TẠI MIỀN BẮC VIỆT NAM – PHẦN 2

* MỤC LỤC –  TÀI LIỆU VỀ DI SẢN NHÀ – KIẾN TRÚC CỔ 

*MỤC LỤC  – VIDEO – SLIDE SHOW

Read Full Post »

Older Posts »