Feeds:
Bài viết
Bình luận

Archive for Tháng Chín 28th, 2012

Để ngăn chặn nạn mò cổ vật của ngư dân, một  lồng sắt khổng lồ sẽ được thiết kế, hạ thủy và “trùm” ra ngoài tàu cổ Bình Châu (huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi).

Thông tin trên được TS Phạm Quốc Quân (Ủy viên Hội đồng Giám định cổ vật Việt Nam) đưa ra trong Hội nghị thường niên Khảo cổ học Việt Nam 2012. Theo đó, ngoài chức năng “phòng trộm”, chiếc lồng sắt trên còn có vai trò bảo vệ cố định con tàu cổ này ở độ sâu 4 mét dưới biển trong thời điểm mùa biển động sắp tới gần.

“Sau khi xác định kích thước tàu, lồng sắt sẽ được đúc, hạ thủy và neo cố định bằng một hệ thống đá tảng buộc kèm. Năm 1999, khi trục vớt tàu cổ tại Cù Lao Chàm, chúng tôi cũng đã dùng biện pháp này” – ông Quân cho biết.

“Niêm phong” chờ khai quật!

Trước đó, từ 8/9, việc phát lộ con tàu chở đồ gốm sứ cổ Trung Hoa cách bờ biển Bình Châu 100 mét đã thu hút sự chú ý cao độ của dư luận cũng như… giới săn lùng cổ vật. Ngay sau đó, một số vò, chậu, lư hương… được vớt trộm từ con tàu đã xuất hiện trên thị trường đồ cổ Hà Nội và TP.HCM với mức giá 100 tới 150 triệu đồng cho mỗi món đồ.

TS Phạm Quốc Quân phân tích những mẫu cổ vật trên tàu Bình Châu

TS Phạm Quốc Quân cho biết: “Tin đồn ngư dân ở đây kiếm tiền tỷ từ con tàu này là có cơ sở. Ít nhất, chúng tôi biết 2 trường hợp người dân vớt  được nguyên vẹn một gánh hàng từ tàu. Mỗi gánh như vậy có 60 chiếc đĩa và lập tức được tiêu thụ với giá “bán buôn” 3 tỉ đồng”.
Hiện, tỉnh Quảng Ngãi đã huy động cả công an và lực lượng biên phòng để phong tỏa tàu cổ 24/24 giờ. Tuy nhiên, trước những thông tin thất thiệt đang lan rộng, mối lo về nạn “hôi của” vẫn ám ảnh những chuyên gia khảo cổ, nhất là khi mà ngư dân trong vùng có tiếng là… lặn giỏi. Bởi thế, việc khảo sát và tiếp đó là “mặc giáp” cho tàu cổ đang được tỉnh Quảng Ngãi chú tâm hơn bao giờ hết. Trước mắt, 500 triệu đồng đã được địa phương này duyệt chi để các chuyên gia thực hiện cuộc khảo sát dưới nước này, dự kiến kéo dài 5 ngày từ hôm nay 28/9.Cũng từ “sức nóng” của kho cổ vật trên tàu Bình Châu, liên tục 18 công ty và tổ chức cá nhân đã liên hệ với địa phương để xin thực hiện vụ khai quật thăm dò này. Kết quả, đơn vị “trúng thầu” là công ty Đoàn Ánh Dương – một công ty có thâm niên 9 năm khảo sát cổ vật biển tại Bình Định, Cà Mau, Bình Thuận, Kiên Giang… Bảo tàng lịch sử Việt Nam được giao chức năng chủ trì cuộc khảo sát.

“Kích thước tàu và số lượng cổ vật hiện vẫn chưa thể xác định. Trước đây, chúng tôi cũng phải mất trọn 2 năm để khai quật và lấy về 15 vạn cổ vật trong con tàu dưới Cù Lao Chàm” – ông Quân nói về thời gian khai quật dự kiến. Theo lý thuyết, việc khai quật này rất khó thực hiện trong mùa biển động 3 tháng cuối năm, do đó gần như chắc chắn tàu cổ Bình Châu sẽ được tạm “niêm phong” sau đợt khảo sát thăm dò sắp tới.

Di vật của “con đường tơ lụa biển Đông”?

Thống kê từ các cổ vật đã… rò rỉ cho thấy đồ gốm sứ trên tàu cổ Bình Châu đều là đồ sứ Trung Hoa có niên đại Minh – Thanh (thế kỷ XIV, XV). Đặc biệt, toàn bộ số tiền cổ được vớt từ tàu lại mang niên đại thời Nam Tống  thuộc thế kỷ XII, XIII. (Trên lý thuyết, một số đồng tiền đúc từ thời Tống vẫn được sử dụng trong các thời đại tiếp sau). Bởi vậy, các chuyên gia khảo cổ cho rằng đây là con tàu cổ có giá trị văn hóa – lịch sử và…. kinh tế cao nhất từ trước tới giờ.

Cũng theo TS Phạm Quốc Quân, rất nhiều cổ vật trục vớt từ tàu mang vết cháy ở nhiệt độ cao, một số xâu tiền kim loại bị nung chảy và dính vào nhau khá chặt. Bởi vậy, giả thiết con tàu cổ này bị hỏa hoạn hoặc gặp hải tặc là có cơ sở.

Ông Quân cho rằng: “Thư tịch cổ đã nhắc tới giả thiết vùng biển Sa Kỳ (Quảng Ngãi) thuộc Chiêm Thành cổ từng là một nơi trú chân và tham gia trao đổi hàng hóa của những tàu buôn Trung Hoa. Nếu nghiên cứu kỹ, hi vọng chúng ta sẽ tìm thêm được những thông tin về dấu vết của “con đường tơ lụa biển Đông” – tuyến hải trình được tàu buôn Trung Hoa thực hiện có đi qua vùng biển từ Hội An tới Bình Định ngày nay”.

Được biết, một số đơn vị đã liên hệ với nhóm khai quật và đặt vấn đề được mua lại vỏ tàu cổ trong trường hợp còn tương đối nguyên vẹn. Về việc này, TS Tống Trung Tín, Viện trưởng Viện khảo cổ học, cho rằng: “Nếu một đơn vị Nhà nước làm việc này thì quá tốt. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng kinh phí cho việc phục chế và bảo quản con tàu sau khi vớt lên từ nước mặn là đắt vô cùng. Trước đây, chúng tôi đã từng có kế hoạch tương tự với một con tàu nhỏ có kích thước 12 x 3 mét được vớt từ đáy sông của Hà Nội. Số tiền mà các công ty nước ngoài đưa ra cho việc này là… gần một triệu USD”.

Nguồn thethaovanhoa.vn
Advertisements

Read Full Post »

Một số nhà sưu tầm nhận định tàu cổ ở Bình Châu (Quảng Ngãi) có niên đại thời Minh (Trung Quốc), thế kỷ 15. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng niên đại tàu còn sớm hơn: thời Tống – Nguyên, thế kỷ 14.

TS Phạm Quốc Quân, nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử cho biết: “Căn cứ vào đồ gốm, sứ; đặc biệt là đồ gốm celadon với những chiếc bát, đĩa, lư hương mang đặc trưng và kiểu dáng, phong cách và kỹ thuật, thì niên đại chiếc tàu này thuộc thế kỷ 14 mới hợp lý”. Kết luận về niên đại này của ông Quân sẽ được công bố tại tiểu ban Khảo cổ học lịch sử, Hội nghị thông báo khảo cổ học toàn quốc hôm nay (27.9).

PGS-TS Nguyễn Đình Chiến, Phó giám đốc Bảo tàng Lịch sử cũng cho biết: “Chúng tôi đã so sánh hiện vật từ con tàu này với hiện vật một con tàu thời Nguyên hiện trưng bày tại Bảo tàng Biển quốc gia Hàn Quốc. Sự tương đồng cho thấy hiện vật tàu Bình Châu thuộc thời Nguyên mới đúng”. Cũng theo hai ông, trong số những đồ gốm celadon, có 3 chiếc lư hương nhỏ, dáng hình trụ có 3 chân quỳ, màu ngọc ngả tím, phủ trên toàn bộ khí vật. Loại hình và màu men này khá đặc trưng và mang tính thời đại trong phổ hệ gốm sứ Trung Hoa. “Đây là hiện vật mang phong cách Nguyên rõ nét”, ông Chiến nói.


Ba lư hương mang phong cách Nguyên – Ảnh: PGS-TS Nguyễn Đình Chiến

– Đầu tháng 9.2012, ngư dân phát hiện tại biển thôn Châu Thuận Biển, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi phát hiện một con tàu cổ bị đắm. Họ đã hút cát và đào phá trái phép cổ vật của con tàu.

– Tháng 8.9.2012, công an, biên phòng tỉnh Quảng Ngãi được huy động để bảo vệ vùng cửa biển thôn.

– Bộ VH-TT-DL đã có công văn cho phép tỉnh tổ chức khai quật khẩn cấp.

– Nguồn tin cho biết có 13 đơn vị nộp đơn xin tham gia đấu thầu khai quật con tàu này.

Một hiện vật khác cũng khá phổ biến của gốm sứ thời Tống -Nguyên là một đĩa men trắng, miệng bạc khẩu, giữa lòng in nổi 2 con cá chép ngược chiều nhau. Tuy nhiên, theo chuyên gia, trong phả hệ gốm sứ chính thống của Trung Hoa, chất lượng của chúng cao hơn nhiều. Men trắng ở đây có chất lượng thấp, kỹ thuật tạo tác và nung kém, rất có thể thuộc sản phẩm của lò gốm phía nam Trung Quốc.

Theo ông Chiến, một loạt hiện vật khác cũng có niên đại thế kỷ 14 là một chồng dính kết của 11 cái chậu men nâu da lươn. Lòng phủ kín men, ngoài không có men, đáy phẳng. Ở vết cháy còn có dấu hiệu của những đồng xu. Có điều đáng tiếc là những rỉ, cháy khiến ta không thể đọc được hết chữ trên đó. Tuy nhiên, phỏng đoán từ một số đồng tiền mà ông Chiến được thợ lặn cung cấp cho thấy đó là tiền của thời Bắc Tống như Hoàng Tống thông bảo, Nguyên Phong thông bảo. “Nếu khai quật được các loại tiền này thì đó cũng là căn cứ xác định niên đại cho tàu”, ông Chiến nói. Nhận định này của các ông còn được sự trợ giúp của bộ sưu tập tiền đồng (do một nhà sưu tầm ở TP.Đà Nẵng cung cấp) với khoảng 3 kg, mua được từ con tàu này. Tất cả đều là tiền thời Tống (Hy Nguyên thông bảo, Hoàng Tống thông bảo, Nguyên Phong thông bảo).

Đặc biệt, theo ông Quân, những tiêu bản gốm sứ đã được tiếp xúc vừa qua khá tương đồng với những di vật mà các ông khai quật được trong các ngôi mộ Mường ở Hà Tây và Hòa Bình. Chúng cũng giống với những đồng loại tìm thấy trong lớp văn hóa có niên đại này ở nhiều di chỉ khảo cổ lịch sử Việt Nam. Chúng cũng đã được các nhà gốm sứ Trung Quốc và thế giới từ lâu xếp vào khung niên đại thế kỷ 14.

Ông Quân cho biết cũng tại biển Bình Châu, trước đây, vào năm 1999 đã phát hiện một con tàu đắm khác. Không chỉ có 2 con tàu, biển Bình Châu còn rất nhiều báo dẫn về tàu đắm, chứng tỏ nơi đây là một cửa biển quan trọng của quốc gia Champa và sau này là của Đại Việt. Cửa biển ấy có thể là một hải cảng, một điểm dừng chân của những thương thuyền trên hải trình đến những vùng đất xa xôi.

Trinh Nguyễn (Thanhnien.com.vn)

Bắt đầu thăm dò tàu cổ đắm chứa cổ vật ở Quảng Ngãi
18:30:00 27/09/2012
Sáng 27/9, Công ty TNHH Đoàn Ánh Dương đã tiến hành khảo sát tàu chứa cổ vật tại vùng biển thôn Châu Thuận Biển, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn và chuẩn bị xây dựng phương án thích hợp cho việc khai quật.

Mặc dù thời tiết không được thuận lợi do sóng to, gió lớn nhưng công việc khảo sát thăm dò tàu cổ bị đắm vẫn được triển khai. 4 thợ lặn chuyên nghiệp cùng với các trang thiết bị hiện đại lặn xuống địa khu vực có tàu cổ bị đắm để khảo sát hiện trạng, tọa độ nhằm tìm phương án đưa thiết bị phù hợp xuống thăm dò. Theo xác định ban đầu, khu vực tàu cổ bị đắm bị phủ một lớp cát dày từ 2 – 4m.

Ông Đoàn Sung, cố vấn Cty TNHH Đoàn Ánh Dương cho biết: “Chúng tôi dùng 2 phương tiện lớn đến hút toàn bộ số cát bị phủ lên con tàu đắm. Sau đó dùng bình lặn, máy quay camera dưới nước để xác định chiều ngang, chiều dài, độ sâu rồi kích thước con tàu, số lượng cổ vật”

Sau khi dùng các phương pháp để làm lộ diện nguyên trạng con tàu, các chuyên gia sẽ ghi chép đầy đủ các dữ liệu trên con tàu cổ từ kích thước, hình dáng và lấy mẫu cổ vật để giám định.

Tập trung các phương tiện để chuẩn bị công việc thăm dò tàu cổ bị đắm.

Dùng máy chuyên dụng hút cát bồi lấp tàu cổ

Tiến sĩ khảo cổ học Đoàn Ngọc Khôi, Phó Giám đốc Bảo tàng tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi cho hay: “Chúng tôi sẽ lấy mẫu vật ở từng vị trí trên chiếc tàu đó, sau đó sẽ tiến hành giám định sơ bộ và báo cáo để trình UBND tỉnh xem xét”.

Theo quy định của UBND tỉnh Quảng Ngãi, thời gian thăm dò, khảo sát sẽ diễn ra trong 5 ngày. Sau khi hoàn thành quá trình thăm dò, khảo cổ các chuyên gia sẽ tổng hợp các dữ liệu và lập báo cáo lên UBND tỉnh Quảng Ngãi. Trên cơ sở này xây dựng một phương án khai quật để các cơ quan chức năng xem xét và lựa chọn đơn vị khai quật tàu đắm chứa cổ vật. (theo CANDonline)

 

Read Full Post »